رویین؛ برند نوظهور گردشگری خراسان‌شمالی در مسیر ثبت جهانی ۲۰۲۷

مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از آغاز فرآیند تهیه و ارسال پرونده روستای رویین خراسان‌شمالی برای ثبت در فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان» خبر داد و گفت: این پرونده برای بررسی در دوره ۲۰۲۷ به سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) ارسال خواهد شد.

به گزارش دنیای برند؛ در قلب خراسان شمالی، جایی که رشته‌های پشم رنگین، قصه‌های نیاکان را بر تاروپود خویش نقش می‌زنند، روستایی سکنی گزیده که همزمان هم تاریخ و هم پنجره‌ای به آینده‌ای پایدار می باشد.

روستای رویین نه تنها یک نقطه جغرافیایی بلکه تبلور اراده‌ای است که میراث ناملموس را چون گنجینه‌ای گرانبها پاس داشته است؛ جایی که هر آیین و هر اثر هنری، ریشه در خاکی دارد که سینه به سینه روایت شده است.

اکنون این نگین بومی با اتکا به هویت اصیل و تلاش‌های پیوسته مردمانش، گام در راهی دشوار اما پرافتخار نهاده به گونه ای که در آستانه ورود به فهرست جهانی بهترین روستاهای گردشگری در سال ۲۰۲۷ است.

آغاز مسیر جهانی شدن

فرآیند انتخاب و ارزیابی روستای رویین برای ثبت جهانی، از سوی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آغاز شده است.

مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی در این باره گفت: براساس برنامه‌ریزی ها، پرونده این روستا برای بررسی در دوره سال ۲۰۲۷ به سازمان جهانی گردشگری ( UNWTO ) ارسال خواهد شد؛ نهادی که هر ساله مجموعه‌ای از روستاهای نمونه را به‌عنوان الگوهای موفق در زمینه گردشگری پایدار، حفاظت فرهنگی و مشارکت مردمی معرفی می‌کند.

سید مصطفی فاطمی، در جریان بازدید از ظرفیت‌های گردشگری خراسان شمالی افزود: روستای رویین با داشتن زنجیره کامل ارزش گردشگری، از صنایع‌دستی گرفته تا آیین‌های محلی، واجد تمام شاخص‌های لازم برای معرفی در سطح جهانی است.

به گفته وی، این روستا نه‌تنها از نظر مناظر طبیعی و معماری سنتی نمونه‌ای کم‌نظیر محسوب می‌شود بلکه در حوزه صنایع‌دستی پارچه‌بافی سنتی نیز شهرتی دیرینه دارد که با الگوهای گردشگری فرهنگی هماهنگ است.

سه محور اصلی در پرونده ثبت جهانی رویین

برای ورود به فهرست بین‌المللی «بهترین روستاهای گردشگری جهان»، هر کشور باید مستندات دقیق و مبتنی بر شاخص‌های جهانی را درباره روستاهای منتخب خود تهیه کند.

پرونده‌ی روستای رویین نیز بر سه محور اصلی استوار است:

میراث فرهنگی ناملموس: آیین‌ها، افسانه‌ها و روایت‌های شفاهی مردم رویین که می‌تواند زمینه‌ساز معرفی این روستا به‌عنوان یک مقصد گردشگری ادبی و آیینی باشد.

صنایع‌دستی و زنجیره ارزش گردشگری: از کارگاه‌های پارچه‌بافی سنتی گرفته تا نمایشگاه‌های روستایی و فعالیت‌های زنان صنعت‌گر که قلب تپنده اقتصاد محلی است.

پایداری و مشارکت محلی: توجه به حفظ محیط‌زیست، استفاده از مصالح بومی در ساخت اقامتگاه‌ها و مشارکت مستقیم جامعه روستا در مدیریت گردشگری.

پرونده‌ای برای جهان؛ فرآیند رسمی چگونه انجام می‌شود؟

در مرحله نخست، تیمی مشترک از کارشناسان وزارت میراث‌فرهنگی، پژوهشگران دانشگاهی و فعالان محلی مامور تدوین پرونده ثبت جهانی می شوند.

این پرونده باید شامل نقشه کامل روستا، تاریخچه، برنامه‌های حفاظت از میراث فرهنگی، آمار گردشگران و گزارش‌ پایدارسازی اقتصاد محلی باشد.

پس از تکمیل مستندات، هیاتی از کارگروه بین‌المللی UNWTO آن را بررسی می‌کند. در صورت نیاز، ارزیابان خارجی به‌صورت میدانی از روستا بازدید خواهند کرد تا اصالت فرهنگی، سبک زندگی سنتی و سازگاری اقتصاد گردشگری با محیط‌زیست منطقه را ارزیابی کنند.

در صورت کسب امتیاز لازم (حدود ۸۰ از ۱۰۰)، نام روستای رویین در کنار روستاهایی از کشورهای چون اسپانیا، ژاپن، مکزیک و پرتغال در فهرست جهانی ثبت خواهد شد و نشان رسمی «Best Tourism Village by UNWTO» را دریافت می‌کند؛ نشانی که به‌عنوان یکی از معتبرترین عنوان‌های گردشگری روستایی در جهان شناخته می‌شود.

آثار و مزیت‌های ثبت جهانی برای خراسان‌شمالی

ورود رویین به فهرست روستاهای برتر گردشگری جهان، آثار گسترده‌ای در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی خواهد داشت.

افزایش گردشگران داخلی و خارجی: ثبت جهانی معمولا منجر به رشد چشمگیر تقاضای سفر و اقامت در منطقه می‌شود.

جلب سرمایه‌گذاری و حمایت‌های بین‌المللی: سازمان جهانی گردشگری برای روستاهای ثبت‌شده، بسته‌های آموزشی و مالی در حوزه توسعه پایدار ارائه می‌دهد.

حفظ و احیای صنایع‌دستی اصیل: برند جهانی باعث معرفی بهتر محصولات سنتی و گسترش صادرات صنایع‌دستی می‌شود.

تقویت هویت محلی و حس تعلق اجتماعی: مردم روستا احساس مشارکت بیشتری در تصمیمات توسعه خواهند داشت و نسل جوان انگیزه‌ی بالاتری برای ماندگاری در منطقه پیدا می‌کند.

آمادگی برای ارزیابی نهایی در ۲۰۲۷

در حال حاضر وزارت میراث‌فرهنگی با همکاری بخش خصوصی، اقداماتی را برای آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم آغاز کرده است؛ از بهبود مسیر دسترسی و اقامتگاه‌های بوم‌گردی گرفته تا راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی رویین و تشکیل کارگروه محلی مدیریت گردشگری.

همچنین دوره‌های آموزشی ویژه‌ای برای اهالی روستا برگزار می‌شود تا استانداردهای پذیرایی، راهنمایی گردشگران و حفظ محیط‌زیست به صورت اصولی پیاده‌سازی شود.

سید مصطفی فاطمی تاکید کرد: اگر همه بخش‌ها با هم‌افزایی و نگاه بلندمدت حرکت کنند، روستای رویین می‌تواند یکی از موفق‌ترین نمونه‌های جهانی گردشگری ایران باشد.

نتیجه‌گیری

روستای رویین اکنون در آستانه ورود به مرحله‌ای تازه از تاریخ خود قرار دارد؛ مرحله‌ای که در آن فرهنگ، هنر و زندگی مردم روستا نه‌تنها برای گردشگران ایرانی بلکه برای جهانیان به نمایش گذاشته خواهد شد.

مسیر جهانی شدن این روستا، سرشار از فرصت‌های اقتصادی و فرهنگی است اما نیازمند همکاری مستمر مردم، مسوولان و جامعه گردشگری کشور خواهد بود.

در صورتی که فرآیند ارزیابی با موفقیت کامل انجام شود، رویین نخستین روستای خراسان شمالی در فهرست جهانی گردشگری خواهد بود و می‌تواند الگویی برای سایر روستاهای کشور در توسعه پایدار مبتنی بر میراث فرهنگی باشد.

روستای رویین در ۲۶ کیلومتری شمال شهر اسفراین و ۵۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر بجنورد، در یکی از دره‌های دامنه جنوبی آلاداغ واقع شده است.

این روستا به سبب شکل پلکانی آن به ماسوله‌ای خراسان شمالی نیز معروف و یکی از نقاط خوش آب و هوا و از معروف‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان اسفراین است.

منبع: ایرنا