سرپرست مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران: برند ملی بدون همکاری بینبخشی به نمایشهای مقطعی رسانهای محدود میشود
دکتر حمیدرضا غلامزاده، سرپرست مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران، با انتقاد از جزیرهایعملکردن نهادها در حوزه برندینگ ملی، تأکید کرد که برندسازی ایران بدون مشارکت همزمان دولت، نهادهای عمومی، بخش خصوصی و رسانهها، به اقداماتی کماثر و زودگذر تبدیل میشود. وی این سخنان را در نخستین کنفرانس ملی برند ملی ایران که ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ در عمارت بلدیه تهران برگزار شد، مطرح کرد.
به گزارش توسعه برند؛ دکتر حمیدرضا غلامزاده، سرپرست مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران، در سخنرانی پایانی نخستین کنفرانس ملی برند ایران، این رویداد را نقطهای مغتنم برای جبران عقبماندگی مفهومی و سیاستی ایران در حوزه برند ملی و دیپلماسی عمومی دانست و تأکید کرد که اهمیت این کنفرانس فراتر از یک نشست علمی، در تولید ادبیات و ایجاد محوریت برای اقدام ملی است.
غلامزاده با اشاره به نخستین مواجهه خود با مفهوم «Nation Branding» بیش از یک دهه پیش در قزاقستان، تصریح کرد: در حالی که کشورهایی با ظرفیت و سابقه کمتر از ایران بهصورت جدی به برند ملی اندیشیدهاند، ما تا سالها اساساً این مسئله را وارد دستور کار خود نکردهایم. به گفته او، این شکاف نه از کمبود ظرفیت، بلکه از نبود فهم مشترک و اهمیتیابی موضوع ناشی میشود.
وی با اشاره به تحول مفهومی «نیشن برندینگ» به سمت مفهوم «Good Country» گفت: مسئله اصلی این نیست که کشور چقدر خود را بازاریابی میکند، بلکه این است که چقدر میتواند برای دیگران معنادار، الهامبخش و قابل همکاری باشد. غلامزاده با نقل تجربهای از یک کارگاه بینالمللی، افزود: ایران با وجود ظرفیت عظیم تاریخی، فرهنگی و انسانی، نتوانسته این داشتهها را به روایت قابل فهم جهانی تبدیل کند.
سرپرست مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران در ادامه، به تجربه عملی شهرداری تهران در حوزه دیپلماسی شهری و برندینگ بینالمللی پرداخت و گفت: در آغاز دوره جدید مدیریت شهری، حتی سند برند شهر تهران نیز صرفاً ناظر به داخل بود و جای خالی نگاه بینالمللی در آن بهوضوح دیده میشد. به گفته او، این نقیصه موجب شد شهرداری تهران رویکرد برندینگ شهری در سطح بینالمللی را بهصورت هدفمند دنبال کند.
غلامزاده، گسترش شبکه ارتباطات بینالمللی را نخستین گام در برندسازی شهری دانست و توضیح داد: تقویت ارتباط با شهرهای خواهرخوانده، حضور فعال در سازمانهای بینالمللی شهری مانند متروپولیس، UCLG، اتحادیه شهرهای تاریخی و نهادهای حوزه هوشمندسازی، به تهران کمک کرده تا هویتی معتبر و پایدار در این مجامع شکل دهد.
او با اشاره به تجربه حضور شهردار تهران در اجلاس متروپولیس بروکسل، تأکید کرد: اگر تهران جایگاه تثبیتشدهای در این سازمانها نداشت، در برابر فشارهای سیاسی و رسانهای کاملاً مغلوب میشد. به گفته غلامزاده، همین جایگاه نهادی موجب شد که طرفهای اروپایی، علیرغم فشارها، بر تعامل رسمی با تهران اصرار کنند.
سرپرست مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران، کمپین «تهران دوستداشتنی» را نمونهای از تلاش برای هویتسازی شهری دانست و گفت: این کمپین با پرهیز از نگاه سیاسی و دورهای، تلاش کرده تهران را با مردم، فضاها، اماکن و زیست روزمرهاش بازنمایی کند؛ رویکردی که هم در داخل و هم در عرصه بینالمللی قابل ترجمه است.
وی همچنین به اقدامات محتوایی و سیاستی شهرداری تهران اشاره کرد که قابلیت تبدیل شدن به مؤلفههای برند ملی را دارند؛ از جمله بودجهریزی مشارکتی و تقویت دموکراسی مشارکتی شهری، خانوادهمحوری و برخی ابتکارات اجتماعی که به گفته او، زبان مشترکی با ادبیات جهانی توسعه پایدار و اهداف SDGs ایجاد میکند.
غلامزاده با بیان نمونههایی از ظرفیتهای مغفولمانده، به طرح «رأی باز» برای زنان زندانی اشاره کرد و گفت: این طرح که امکان اشتغال بهجای زندان را فراهم میکند، یکی از کمنظیرترین مصادیق حقوق بشری در سطح جهانی است، اما به دلیل ضعف روایت و نبود همکاری بینبخشی، هرگز به عنصر هویتی ایران و تهران تبدیل نشده است.
او با انتقاد صریح از اختلافات نهادی در حوزه دیپلماسی عمومی تأکید کرد: وقتی متولیان مختلف حاضر به همکاری نیستند، فرصتهای روایتسازی از بین میرود و میدان به روایتهای رقیب واگذار میشود. به باور غلامزاده، برندینگ ملی بخشی از دیپلماسی عمومی است، اما نه با اجرای مستقیم دولت؛ بلکه با حمایت دولت و کنشگری نهادهای عمومی، رسانهای و مدنی.
سرپرست مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران، در جمعبندی سخنان خود، هشدار داد: اقدامات مقطعی مانند دعوت از اینفلوئنسرها، اگر به راهبرد و گامهای بعدی متصل نشود، صرفاً «رعد و برق رسانهای» است. او تأکید کرد که برند ملی نیازمند محوریت علمی، انسجام نهادی و تداوم فراتر از تغییرات سیاسی است.
غلامزاده نقش رویدادهایی مانند کنفرانس ملی برند ایران و شکلگیری نهادهایی چون اندیشکده برند ملی را در ایجاد این محوریت تعیینکننده دانست و گفت: اگر این حرکت در بستر علمی تثبیت شود، میتواند دستگاههای مختلف را به هم متصل کند و برندسازی ایران را از سطح شعار و تصویرسازی کوتاهمدت، به سطح سیاستگذاری پایدار ملی ارتقا دهد.
