صنعت بازی ایران در آزمون بحران؛ تلاش برای حفظ چرخه تولید و درآمد با وجود قطعی اینترنت

به گزارش مجله تیتر ۱۲؛ محمد حاجی‌میرزایی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اتمام برگزاری اختتامیۀ رویداد «هفته بازی؛ هفت‌خوان» حدود یک هفته پیش از آغاز تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران، گفت: حدود شش روز از برگزاری اختتامیه یکی از رویدادهای ما گذشته بود که جنگ آغاز شد. در همان مقطع، یکی از نخستین برنامه‌هایی که در دستور کار قرار دادیم، پرداخت کامل جوایز به برگزیدگان بود؛ اقدامی که خوشبختانه تا پیش از پایان سال به سرانجام رسید. این پرداخت‌ها شامل مجموعه جوایز رویدادهای مختلف رویداد هفت‌خوان از جمله جشنواره بازی‌های ویدیویی، جشنواره بازی‌های جدی و لیگ بازی‌ها بود. تعهدات بنیاد در این بخش به‌طور کامل انجام شد و سایر نهادهایی که مسئولیت اعطای جوایز را بر عهده داشتند نیز پرداخت‌های خود را نهایی کردند.

او با اشاره به ارقام پرداختی اظهار کرد: در مجموع، حدود ۱۰ میلیارد تومان از سوی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای و نزدیک به دو و نیم میلیارد تومان از سوی سایر مجموعه‌ها پرداخت شد. همچنین با همکاری معاونت علمی، موفق شدیم تعهدات خود در قبال جوایز را به‌طور کامل ایفا کنیم. البته فرآیندهای مرتبط با رویداد سرمایه‌گذاری همچنان در حال پیگیری است.

چالش‌های ادامه‌دار بازی‌سازان با قطعی اینترنت

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در ادامه با اشاره به قطعی اینترنت بین‌المللی، به اقدامات بنیاد در حوزه دسترسی بازی‌سازان به اینترنت اشاره کرد و توضیح داد: تلاش کردیم تا حدی امکان دسترسی بازی‌سازان به اینترنت را فراهم کنیم. این مسیر با فراز و نشیب‌هایی همراه بود؛ هم به دلیل محدودیت ظرفیت‌ها و هم به واسطه شرایط امنیتی که زمان‌بر بودن فراهم‌سازی این امکان را اجتناب‌ناپذیر می‌کرد. در حال حاضر ارائه این دسترسی از طریق بخش «همگرا» در بنیاد حال انجام است. مدل اجرایی نیز به‌صورت ترکیبی طراحی شده؛ به این معنا که بر اساس ابعاد استودیوها و حجم فعالیت‌شان، امکان دسترسی به اینترنت برای آن‌ها فراهم می‌شود و به‌تدریج ظرفیت در حال گسترش است.

او در پاسخ به این پرسش که آیا امکان ارائه اینترنت سفید (مانند مودم یا خط اختصاصی) برای بازی‌سازان فراهم شده است یا خیر، گفت: رایزنی‌های گسترده‌ای در این زمینه انجام دادیم و حتی وعده‌هایی نیز داده شد، اما تاکنون به مرحله اجرا نرسیده است. با این حال، تلاش‌ها همچنان ادامه دارد و در صورت فراهم شدن چنین امکانی، حتما در اختیار بازی‌سازان قرار خواهد گرفت.

اینترنت هست، ولی کم هست!

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای دربارۀ کیفیت دسترسی فعلی توضیح داد: اینترنتی که در حال حاضر در اختیار بازی‌سازان قرار می‌گیرد، بسیار محدود است و بیشتر برای انجام امور ضروری مانند پاسخ به ایمیل‌ها، به‌روزرسانی لایسنس‌ها یا دسترسی کوتاه‌مدت به سرورها برای مسائل فنی و امنیتی کاربرد دارد. طبیعتا در حوزه‌هایی مانند کارهای گرافیکی، محدودیت پهنای باند همچنان یک چالش جدی است.

حاجی‌میرزایی همچنین از تهیه فهرستی از بازی‌های بین‌المللی خبر داد و گفت: فهرستی از بازی‌های خارجی، چه آن‌هایی که ناشر داخلی دارند و چه بازی‌هایی مانند «فیفا» و «پی‌اس» که ناشر داخلی ندارند، تهیه شده است تا امکان دسترسی به آن‌ها برای کاربران فراهم شود. در این زمینه مذاکراتی در حال انجام است و امیدواریم به‌زودی شرایطی فراهم شود که گیمرها پس از بیش از ۴۰ روز، بتوانند دوباره به این بازی‌ها دسترسی پیدا کنند.

او در پاسخ به این سؤال که آیا با باز شدن این دسترسی‌ها، امکان کسب درآمد درون‌بازی نیز فراهم خواهد شد، گفت: طبیعتا در صورت باز شدن آی‌پی‌های مربوطه، انجام تراکنش‌ها و بهره‌مندی از امکانات درون‌بازی نیز امکان‌پذیر خواهد بود. البته موضوعاتی مانند استریم در پلتفرم‌هایی نظیر یوتیوب، منوط به بازگشایی کامل اینترنت بین‌الملل است.

 

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در ادامه با اشاره به تجربۀ قطعی اینترنت در دی ماه سال گذشته و اختلال اینترنت در دورۀ جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: ماهیت مسئله و دلایل محدودیت اینترنت، عمدتا امنیتی بوده و پروتکل‌های مشخصی در این زمینه وجود دارد. با این حال، تلاش کردیم مسیرهایی برای تأمین نیازهای بازی‌سازان ایجاد کنیم؛ چه در زمینه دسترسی آن‌ها به اینترنت و چه در موضوع بازگشایی بازی‌های بین‌المللی.

او افزود: در این میان، یک چالش مضاعف نیز وجود دارد و آن مسئله تحریم‌هاست. به این معنا که حتی در صورت باز بودن اینترنت، نیازمند ابزارهایی برای عبور از محدودیت‌های ناشی از تحریم هستیم؛ موضوعی که به‌دلیل شباهت به برخی پروتکل‌های فیلترشکن، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد.

حاجی‌میرزایی با بیان اینکه بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای به یک زیرساخت فنی در این زمینه دست یافته است، گفت: پس از تجربه جنگ ۱۲ روزه، کار بر روی این زیرساخت آغاز شد و اکنون به مرحله‌ای رسیده‌ایم که در صورت اخذ مجوزهای لازم، می‌توانیم از خدمات جدید خود در این حوزه رونمایی کنیم؛ خدماتی که امکان دسترسی به بازی‌های بین‌المللی را برای طیف گسترده‌تری از گیمرها فراهم خواهد کرد.

رصد رفتار بازیکنان در جنگ

حاجی‌میرزایی در پاسخ به پرسشی دربارۀ رصد تغییر رفتار کاربران بازی‌ها در ایام جنگ اخیر، گفت: هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌ایم که در این مدت کاربران بیشتر به سراغ چه بازی‌هایی رفته‌اند. گروه رصد بنیاد در حال بررسی است تا مشخص شود بازار بازی‌ها در این حدود ۴۰ روز به چه سمتی حرکت کرده و کاربران بیشتر به سمت چه بازی‌هایی گرایش پیدا کرده‌اند. به محض نهایی شدن این بررسی‌ها، نتایج منتشر خواهد شد.

او در عین حال با اشاره به وضعیت بازی‌سازان داخلی افزود: بر اساس گفت‌وگوهایی که با فعالان این حوزه داشتیم، بسیاری از بازی‌سازان داخلی در این مدت از جریان درآمدی نسبتا پایداری برخوردار بودند. بازی‌های ایرانی از ابتدا در دسترس بودند و مشکلی برای کاربران نداشتند. حتی برای برخی بازی‌هایی که دارای بخش گفت‌وگو (چت) بودند نیز با استفاده از سازوکارهایی مانند احراز هویت، تمهیداتی اندیشیده شد تا بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهند؛ این اقدامات از همان هفتۀ نخست آغاز شد تا مشکلی برای بازی‌های داخلی ایجاد نشود.

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در ادامه با اشاره به چالش اصلی برخی بازی‌سازان، تصریح کرد: مسئله عمده برای بخشی از بازی‌سازان، مربوط به بازی‌های بین‌المللیِ دارای قرارداد در ایران بود که به دلیل قرار داشتن سرورها در خارج از کشور، دسترسی به آن‌ها قطع شد و این وضعیت همچنان ادامه دارد. با این حال، فهرست این بازی‌ها آماده و به نهادهای ذی‌ربط ارائه شده و قول‌هایی نیز در این زمینه دریافت کرده‌ایم تا در آینده نزدیک بخشی از این محدودیت‌ها برطرف شود.

بازی جنگی جدید ساخته می‌شود؟

او در پاسخ به پرسشی دربارۀ برنامه‌های بنیاد در حوزه تولید محتوا با موضوع جنگ نیز گفت: سال گذشته رویدادی در حوزه سرمایه‌گذاری بر بازی‌های «مقاومت» برگزار کردیم و برگزیدگان آن از شهریورماه وارد مرحله تولید شدند. این آثار اکنون در حال ساخت هستند، هرچند تولید بازی برخلاف قالب‌هایی مانند فیلم کوتاه یا انیمیشن، زمان‌بر است و معمولا بین شش ماه تا یک سال طول می‌کشد تا به نسخه‌های اولیه برسد. با این حال، در حال تعامل با این تیم‌ها هستیم و تلاش می‌کنیم با حمایت بیشتر، روند تولید آن‌ها تسریع شود.

حاجی‌میرزایی ادامه داد: در کنار این پروژه‌ها، به دنبال شکل‌دهی به مجموعه‌ای از بازی‌های کوچک نیز هستیم که با دو هدف طراحی می‌شوند؛ از یک سو کمک به ایجاد آرامش برای کودکان و از سوی دیگر پرداختن به موضوع مقاومت برای گروه سنی نوجوان. برنامه‌ریزی کرده‌ایم که این مجموعه به‌زودی به‌صورت یک رویداد مجازی در سطح کشور برگزار شود.

او همچنین از استقبال بازی‌سازان از این ایده خبر داد و گفت: بسیاری از بازی‌سازان شاخص کشور خودشان پیشنهاد داده‌اند بازی‌های کوچکی در این حوزه تولید شود و به‌صورت رایگان در اختیار عموم قرار گیرد. علاوه بر این، برخی بازی‌های مرتبط با موضوع مقاومت که پیش‌تر در قالب رویدادهای بنیاد تولید و منتشر شده بودند، در این ایام در فضاهای شهری نیز در دسترس قرار گرفتند.

عرضۀ بازی در هتل‌های محل اقامت جنگ‌زدگان

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای توضیح داد: این بازی‌ها در برخی میادین شهر از جمله میدان فردوسی، میدان کاج و میدان انقلاب و در ایستگاه‌های مرتبط با تجمعات مردمی عرضه شد تا کودکان و نوجوانانی که در این فضاها حضور دارند، بتوانند از آن‌ها استفاده کنند و تجربه‌ای از این بازی‌ها داشته باشند.

او در ادامه به اقدامات حمایتی برای کودکان آسیب‌دیده از جنگ اشاره کرد و گفت: در ۹ هتل که محل اسکان افرادی بود که در این ایام دچار آسیب شده بودند، ایستگاه‌هایی برای بازی در نظر گرفتیم. در این ایستگاه‌ها، علاوه بر بازی‌های داخلی، برخی بازی‌های خارجی نیز برای کودکان فراهم شد تا بتوانند در این شرایط از آن‌ها استفاده کنند. برای اجرای این طرح، سه گروه به‌صورت هم‌زمان فعال هستند که به‌صورت گردشی در این هتل‌ها حضور پیدا می‌کنند و این امکانات را در اختیار کودکان قرار می‌دهند تا در روزهایی که با شرایط دشواری مواجه بوده‌اند، فرصتی برای سرگرمی و آرامش داشته باشند.

تلاش برای حمایت‌های مادی از بازی‌سازان

حاجی‌میرزایی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به حمایت‌های مالی از بازی‌سازان و استودیوها گفت: در حوزه حمایتی، ساختاری تحت عنوان «همگرا» داریم که در قالب آن پویشی با نام «بازی‌ران» شکل گرفت. در این پویش که از همان هفته دوم جنگ آغاز شد، به‌تدریج تعداد بازی‌های مشارکت‌کننده افزایش یافت و در نهایت بیش از ۵۰ بازی به آن پیوستند. در این طرح، تلاش شد برخی مؤلفه‌های مرتبط با وحدت ملی نیز در بازی‌ها لحاظ شود.

او افزود: در قدم نخست، حمایت‌های ما عمدتا معطوف به حوزه تبلیغات و جذب کاربر برای این بازی‌ها بوده که از طریق ساختار همگرا در حال انجام است و روند آن ادامه دارد. با اضافه شدن تدریجی بازی‌ها، تلاش می‌کنیم دیده‌شدن آن‌ها نیز به شکل مؤثرتری انجام شود.

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای با اشاره به بودجه بنیاد در سال جاری اظهار کرد: در حال حاضر منتظر نهایی شدن وضعیت توافق‌نامه بودجه‌ای هستیم تا دقیقا مشخص شود چه میزان منابع در اختیار خواهیم داشت. یکی از برنامه‌های اصلی ما، حمایت از بازی‌سازان برای جبران افت نسبی فعالیت‌ها در این دوره است؛ چه در حوزه ناشران داخلی و چه در پروژه‌هایی که به دلیل وابستگی به اینترنت بین‌الملل با کندی توسعه مواجه شده‌اند.

او ادامه داد: در کنار این موضوع، اگر سایر نهادها از جمله وزارت ارتباطات یا معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، برنامه‌هایی برای جبران خسارت شرکت‌های دانش‌بنیان و حوزه فناوری داشته باشند، تلاش می‌کنیم بر اساس توافقات انجام‌شده، بازی‌سازان نیز در این فهرست‌ها قرار بگیرند.

حاجی‌میرزایی با اشاره به تجربه دوره پیشین قطعی اینترنت گفت: در جریان جنگ ۱۲ روزه، نزدیک به ۱۵ میلیارد تومان وام از طریق وزارت ارتباطات به بازی‌سازانی که در آن دوره دچار مشکل شده بودند اختصاص یافت. امیدواریم در این دوره نیز امکان تکرار چنین حمایت‌هایی فراهم شود. هدف این است که فرآیندهای ارزیابی و معرفی شرکت‌ها تسهیل شود تا حمایت‌ها با سرعت بیشتری به دست فعالان این حوزه برسد.

تکلیف بودجه امسال بنیاد چه شد؟

او افزود: بخش قابل توجهی از بودجۀ سال جدید،‌ هرچند هنوز به‌طور قطعی نهایی نشده،‌ قرار است به حمایت از واحدهای بازی‌سازی اختصاص یابد تا بتوانند دوباره روی پای خود بایستند و فعالیت‌های توسعه‌ای خود را ادامه دهند. با این حال هنوز رقم نهایی مشخص نیست و پس از رخدادهای اخیر، روند نهایی‌سازی با تأخیر مواجه شده است. البته پیش‌نویس‌هایی وجود دارد، اما جمع‌بندی نهایی هنوز انجام نشده است. طبق برنامۀ اولیۀ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، توافق‌نامه بودجه‌ای که معمولا در اردیبهشت نهایی می‌شد، قرار بود امسال در اسفند نهایی شود تا دستگاه‌ها از ابتدای سال تکلیف روشنی داشته باشند، اما شرایط اخیر موجب کندی این روند شده است.

مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در پایان دربارۀ موضوع بیمۀ بازی‌سازان اظهار کرد: در این زمینه اقدامات لازم انجام شده و لیست فعالان این حوزه به صندوق اعتباری هنر ارسال شده است. این روند همچنان ادامه دارد و بازی‌سازان می‌توانند از طریق بنیاد برای پیگیری و اتصال به این صندوق اقدام کنند. همچنین تأکید داریم که این فهرست به‌صورت مستمر به‌روزرسانی خواهد شد تا افراد بیشتری تحت پوشش قرار بگیرند.