حذف ۱۰ همت از یارانه سوخت هواپیما به نفع معیشت خانوارهای کمدرآمد در لایحه بودجه ۱۴۰۴
یک کارشناس انرژی گفت: لایحه بودجه ۱۴۰۴ تغییر قابل توجهی را در رویکرد اصلاح یارانهها، به ویژه با تصمیم برای حذف تدریجی یارانه سوخت هواپیما انجام داده است.
زهرا فلاحی کارشناس انرژی در گفت وگو با خبرنگار گروه اقتصادی خبرگزاری برنا در رابطه با حذف یارانه سوخت هوایپما به نفع عموم مردم در لایحه بودجه ۱۴۰۴ گفت: یکی از مهمترین رویکردهای اصلاحی کلان اقتصاد کشور، تمرکز بر اصلاح یارانههای غیرضرور است. به خصوص در بحث هدفمندسازی یارانههای انرژی، یارانههایی که توزیع آن به نفع گروه های با درآمد بالاتر بوده در اولویت اصلاح قرار میگیرند و در همین رابطه نیز یارانه سوخت هواپیما یک مثال بارز از یارانههای غیرضروری است. علیرغم اینکه این یارانه در سالیان اخیر هزینه قابل توجهی برای دولت داشته است و حدود ۱ میلیارد دلار یارانه انرژی در این بخش پرداخت میشود ولی بخش کوچکی از جمعیت – حدود ۴ درصد از جمعیت کشور- از آن سود میبرند.
فلاحی ادامه داد: در همین رابطه اولین اقدام اصلاحی در زمینه یارانه انرژی در لایحه بودجه ۱۴۰۴، حذف ۱۰ هزار میلیارد تومان از یارانه سوخت هواپیما است. قیمت حال حاضر سوخت هواپیما هر لیتر ۶۰۰ تومان است که نسبت به قیمت ۲۵ هزار تومانی فوب این فرآورده نفتی حدود ۹۶ درصد یارانه به آن تعلق میگیرد. دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۴ در اولین قدم این میزان را به هر لیتر ۶۶۰۰ تومان افزایش داده است و از محل حذف بخش اول یارانه سوخت هواپیما معادل ۱۰ هزار میلیارد تومان منابع جدید جهت پرداختهای انتقالی حمایتی و تخصیص این منابع به اقشار نیازمند در نظر گرفته است. بنابراین، حذف تدریجی این یارانه اولین گام حیاتی به سمت یک سیستم یارانه عادلانهتر و کارآمدتر است.
این کارشناس انرژی با اشاره به رویکرد حذف تدریجی یارانه انرژی ۱ میلیارد دلاری سوخت هواپیما در طی برنامه هفتم توسعه و برداشتن اولین قدم در لایحه بودجه ۱۴۰۴ گفت: در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ رویکرد حذف یارانه سوخت هواپیما به صورت مرحلهای مشخص شده است که اولین افزایش قیمت سوخت هواپیما در هر لیتر ۶۶۰۰ تومان تعیین شده است. هدف از این افزایش قابل توجه همسویی قیمت سوخت با شرایط بازار و کاهش بار مالی بر دوش دولت است. مهمترین جنبه این اصلاح، تعهد به هدایت منابع آزاد شده ۱۰ هزار میلیارد تومانی به سمت حمایت معیشتی خانوارهای کمدرآمد است.
وی در رابطه با منطق اصلاح صورت گرفته گفت: یکی از انگیزه های اولیه برای حذف یارانه سوخت هواپیما، اصلاح نابرابری های ذاتی در سیستم یارانه انرژی فعلی است. دولت با تمرکز بر یارانه ای که عمدتاً به نفع بخش کوچک و مرفهی از جمعیت است، ایجاد توزیع عادلانه تری از منابع را هدف قرار می دهد. این اصلاحات با اهداف گستردهتر عدالت اجتماعی و برابری اقتصادی همسو میشود و تضمین میکند که حمایتهای دولت متوجه کسانی است که بیشتر به آن نیاز دارند.
این کارشناس انرژی در ادامه افزود: بنابراین حذف تدریجی یارانه سوخت هواپیما که در لایحه بودجه ۱۴۰۴ آمده است گامی مهم در جهت ایجاد نظام یارانه عادلانه تر و کارآمدتر در ایران است. هدف دولت با هدایت منابع به سمت تقویت معیشت خانوارهای کم درآمد، رفع نابرابری های طولانی مدت در توزیع یارانه و ارتقای رفاه اجتماعی است.
فلاحی در پایان گفت: لایحه بودجه ۱۴۰۴ تغییر قابل توجهی را در رویکرد اصلاح یارانهها، به ویژه با تصمیم برای حذف تدریجی یارانه سوخت هواپیما انجام داده است. این رویکرد مهم در اولین قدم اصلاح یارانههای انرژی با حذف ۱۰ هزار میلیارد تومان یارانه مربوط به سوخت هواپیما که عمدتا توسط مرفهین مورد استفاده قرار میگیرد را به انجام رسانده است و تخصیص آن برای رویکردهای حمایتی بودجه نظیر تقویت معیشت خانوارهای کم درآمد یک گام مثبت در تحقق عدالت است.
پایان
