موج ضداسرائیلی در میان «نسل زد» آمریکا ادامه دارد
۱۵:۰۹ – ۰۶ اسفند ۱۴۰۴
باشگاه خبرنگاران جوان – برخلاف تصور سیاستمداران واشنگتن، رویگردانی «نسل زد» از اسرائیل یک هیجان زودگذر ناشی از جنگ غزه نیست. این گسست عمیق، برآیند فرآیندی ده ساله در لایههای زیرین جامعه آمریکاست که با جنگ غزه به نقطه انفجار رسید، اما با پایان جنگ خاموش نشد، بلکه همچنان ادامه دارد و به نقطه بازگشتناپذیری تبدیل شده است.
در حالیکه پیامدهای عملیات ۷ اکتبر و تداوم جنگ در غزه همچنان در کانون توجه محافل بینالمللی قرار دارد، ایالات متحده با شکافی بنیادین در یکی از راهبردیترین پروندههای سیاست خارجی خود، یعنی منازعه فلسطینی–اسرائیلی، روبهرو شده است. پیشاهنگ این گسست «نسل زد» (متولدین ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۰) است؛ گسستی که نه رخدادی گذرا و صرفاً متأثر از جنگ غزه، بلکه برآیند فرآیندی است که سالها پیش از این جنگ در لایههای زیرین جامعه آمریکا شکل گرفت و با آغاز درگیریها آشکار شد. از اینرو، آنچه سیاستمداران آمریکایی امروز در قالب رویکرد انتقادی نسل زد نسبت به اسرائیل مشاهده میکنند، نه موجی موقت، بلکه روندی پایدار در نگرش نسل جدید است.
ارقام تکاندهنده: سقوط آزادِ محبوبیت
واکاوی دادههای آماری مربوط به تحولات فکری در آمریکا، بیانگر آن است که فرسایشِ حمایت از رژیم صهیونیستی، ریشههای عمیقتری داشته و پیش از ورود «نسل زد» به عرصه سیاسی کلید خورده بود. در واقع، با ورود به قرن بیست و یکم، شاهد آغاز یک گسست تاریخی در میزان همدردی نسلهای نوظهور آمریکایی با این رژیم هستیم.این دگرگونی درحالی رخ میدهد که رژیم صهیونیستی از بدو تأسیس، همواره توانسته بود شکاف آماری قابلتوجهی را به نفع خود در افکار عمومی آمریکا تثبیت کند. بر همین اساس، میزان برتریِ محبوبیت این رژیم در مقایسه با فلسطینیان در میان «نسل انفجار جمعیت» (متولدین ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴) بالغ بر ۴۶٪ بود و در میان «نسل ایکس» (متولدین ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۹) به ۳۲٪ میرسید.اما با ورود به دوران «نسل هزاره» (متولدین ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰)، این روند با سقوطی بیسابقه مواجه شد؛ بهطوریکه برای نخستین بار در تاریخ، این شاخص به تراز منفی (۲-٪) تنزل یافت.
با تداوم جنگهای اسرائیل در اراضی اشغالی، بهویژه در نوار غزه از دهه اول هزاره جدید، این شکاف (نسلی) گستردهتر شده است. بر اساس نظرسنجی مؤسسه آمریکایی پیو (Pew) که بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ انجام شد، کفه ترازو در میان رده سنی ۱۸ تا ۲۹ سال به نفع ملت فلسطین سنگین شد؛ بهطوریکه ۶۱٪ از آنان حامی فلسطینیها و ۵۶٪ حامی اسرائیلیها بودند.
در مقابل، این نسبت با افزایش سنِ شرکتکنندگان در نظرسنجی، به شکل معکوس تغییر کرد:
– در رده سنی ۳۰ تا ۴۹ سال: ۶۵٪ از اسرائیلیها و ۵۵٪ از ملت فلسطین حمایت کردند.
– در رده سنی ۵۰ تا ۶۴ سال: این آمار به ۶۸٪ برای اسرائیلیها در مقابل ۴۵٪ برای فلسطینیها رسید.
– و در نهایت، افراد بالای ۶۵ سال با ۷۸٪ حمایت از اسرائیلیها در برابر ۴۷٪ برای فلسطینیها، در صدر حامیان این رژیم قرار گرفتند.
همچنین در نظرسنجی دیگری از مؤسسه پیو در سال ۲۰۲۲ (پیش از وقایع اخیر)، تنها ۴۱٪ از جوانان ۱۸ تا ۲۹ سال نگاه مثبتی به اسرائیل داشتند، در حالی که این رقم در میان افراد بالای ۶۵ سال ۶۹٪ بود. در همین راستا، نظرسنجی مشابهی از مؤسسه آمریکایی گالوپ که تنها چند ماه پیش از حوادث اخیر انجام شد، نشان داد که جوانان حزب دموکرات تمایل فزایندهای به فلسطینیها دارند؛ بهطوریکه ۴۹٪ از آنها حامی فلسطین و تنها ۳۸٪ حامی اسرائیل بودند.
یهودیان آمریکا نیز از این قاعده شکاف نسلی مستثنی نیستند؛ بر اساس نظرسنجی مؤسسه پیو در سال ۲۰۲۰، ۶۷٪ از یهودیان آمریکایی ۶۵ سال به بالا، خود را دارای پیوندی عمیق و نزدیک با اسرائیل میدانستند، درحالی که این میزان در میان جوانان یهودی ۱۸ تا ۲۹ ساله به ۴۸٪ کاهش یافته است. این شکاف نسلی تنها به موضوع همدردی با یکی از دو طرف یا ترجیح یکی بر دیگری محدود نمیشود؛ بلکه فراتر از آن، به توصیف سیاستهای اسرائیل در اراضی اشغالی و قرار دادن آنها در زمره جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نقض فاحش حقوق بشر تسری یافته است. این امر از یک سو به معنای ضرورت پاسخگو کردن و مجازات عاملان این جنایات است و از سوی دیگر، نشاندهنده آگاهی نسل جوان از ریشهها و مبانی این نبرد است؛ بر خلاف ادعای صهیونیسم که این نسل نوپا را به جهل و فریبخوردگی متهم میکند.
در نظرسنجی که توسط یک سازمان یهودی دموکرات و پیشرو در سال ۲۰۲۱ انجام شد، مشخص گردید که ۴۳٪ از یهودیان زیر ۴۰ سال، نوع برخورد اسرائیل با فلسطینیها را مشابه سیاستهای تبعیض نژادی علیه رنگینپوستان در ایالات متحده میدانند؛ در حالی که تنها ۲۷٪ از افراد بالای ۶۴ سال با این دیدگاه موافق بودند. همچنین، ۳۸٪ از یهودیان زیر ۴۰ سال، اسرائیل را یک دولت آپارتاید قلمداد میکنند، در مقابلِ ۱۳٪ از افراد بالای ۶۴ سال که چنین نگاهی دارند. در نهایت، ۳۳٪ از یهودیان زیر ۴۰ سال معتقد بودند که اسرائیل در حال ارتکاب جنایت نسلکشی علیه فلسطینیها است، درحالی که این رقم در میان افراد بالای ۶۴ سال تنها ۱۵٪ بود. نکته شوکهکننده در این نظرسنجی این است که ۲۰٪ از جوانان شرکتکننده بر این باورند که اسرائیل حتی حق موجودیت هم ندارد.
هنوز یک ماه از جنگ نسلکشی غزه نگذشته بود که صحنه به شکلی دراماتیک دگرگون شد؛ نظرسنجی دانشگاه کوئینیپیاک آمریکا نشان داد که ۶۵٪ از جوانان آمریکایی به شدت با ارسال سلاح و کمکهای نظامی به اسرائیل مخالف هستند. نظرسنجیهای انجام شده در آمریکا طی دو سال از جنگِ نسلکشیِ اسرائیل در نوار غزه، همچنان بر وجود شکاف نسلی در توصیف این نبرد و جانبداری از یکی از دو طرف تأکید دارند.
در آخرین نظرسنجی که توسط مؤسسات هریس-هاروارد و هریساکس در اواخر اوت گذشته انجام شد، ۶۰٪ از جوانان نسل زد (۱۸ تا ۲۴ سال) اعلام کردند که حماس را بر اسرائیل ترجیح میدهند و از آن حمایت میکنند. در نظرسنجیهای بعدی با افزایش سنِ شرکتکنندگان، آرا به نفع اسرائیل تغییر میکرد؛ اما نکته مهم اینجا بود که این نظرسنجیها سؤالات خود را تنها بر حماس و اسرائیل محدود میکردند و عموم فلسطینیها نادیده میگرفتند. با این وجود، نیمی از تمامی شرکتکنندگان در نظرسنجی، جنگِ اسرائیل را نسلکشی توصیف کردهاند و بیش از نیمی از آنها معتقدند که انتقادها از اسرائیل به دلیل نقض حقوق فلسطینیهاست، نه به خاطر یهودستیزی.
انتفاضه دانشجویی: وقتی نظریه به عمل تبدیل میشود
اعتراضات بهار ۲۰۲۴ در دانشگاههای آمریکا، نقطه عطفی در مبارزات مدنی بود. نسل زد با اشغال دانشگاهها و تحت فشار قرار دادن مدیریت برای قطع همکاری با شرکتهای اسرائیلی، لرزه بر اندام ساختار قدرت انداخت.واکنش تند دولت آمریکا و لابیهای صهیونیستی (از تهدید به قطع بودجه فدرال تا لیست سیاه برای استخدام دانشجویان معترض)، نشاندهنده هراس از جریانی است که دیگر با ابزارهای سنتی «دیپلماسی عمومی» قابل مهار نیست. دونالد ترامپ و برخی تئوریسینهای محافظهکار مانند «نیل فرگوسن»، دانشگاهها را «لانه چپگرایان و جهادیها» نامیدند؛ غافل از اینکه این تحول، ریشه در آگاهی تاریخی و نژادی این نسل دارد.
ریشههای تحول: چرا نسل زد متفاوت است؟
تحلیلگران راهبردی چندین عامل کلیدی را برای این دگرگونی برمیشمارند:
پیوند عدالت نژادی و استعمارزدایی
برای نسل زد، مسئله فلسطین جدا از جنبشهایی مثل «جان سیاهپوستان مهم است» (BLM) نیست. آنها فلسطین را آخرین سنگر استعمار کلاسیک و نمادی از «برتریپنداری سفیدپوستان» علیه رنگینپوستان میبینند.
عبور از سایه ۱۱ سپتامبر و اسلامهراسی
نسلهای قبلی تحت تأثیر فضای پس از ۱۱ سپتامبر، هرگونه مقاومت فلسطینی را با برچسب «تروریسم اسلامی» قضاوت میکردند. اما نسل زد که در فضای تنوع نژادی و فرهنگی بزرگ شده، نه تنها از دام اسلامهراسی گریخته، بلکه با سازمانهای حقوق بشری مسلمان پیوندی نزدیک برقرار کرده است.
انقلاب رسانهای: سقوط امپراتوریِ «هاسبارا»
بزرگترین ضربه به اسرائیل از ناحیه تکنولوژی وارد شد. نسل زد دیگر مشتری رسانههای سنتی (CNN، فاکسنیوز) نیست؛ رسانههایی که دههها روایت «هاسبارا» (تبلیغات اسرائیل) را بازنشر میکردند.
تیکتاک در برابر رسانههای رسمی: ۷۱٪ از نسل زد اخبار خود را از شبکههای اجتماعی میگیرند. در تیکتاک، هشتگ #FreePalestine با ۳۱ میلیارد بازدید، عملاً هشتگهای طرف مقابل را بلعیده است.
فروریختن فیلترها: در حالی که رسانههای رسمی در حال تکرار روایتهای تأیید نشده (مانند بریدن سر نوزادان) بودند، روزنامهنگاران جوان غزه با گوشیهای موبایل، تصویر بیواسطه نسلکشی را به اتاق خواب جوانان آمریکایی بردند. نسل زد که خود متخصص تشخیص تصاویر هوش مصنوعی و فیکنیوز است، به سرعت دروغهای دستگاه تبلیغاتی اسرائیل را افشا کرد.
چشمانداز آینده: لرزه بر ارکان قدرت
آیا این یک موج زودگذر است؟ پاسخ منفی به نظر میرسد. نسل زد در حال تصاحب کرسیهای قدرت است:
۱. وزن انتخاباتی: آنها ۲۰٪ از رایدهندگان آمریکا را تشکیل میدهند و توانستهاند چهرههایی مثل «رشیده طلیب» و «الهان عمر» را به کنگره بفرستند.
۲. قدرت اقتصادی: این دانشجویان معترض، مدیران و سرمایهگذاران فردا هستند. تمایل آنها به تحریم اسرائیل (BDS) میتواند در بلندمدت ساختار سرمایهداری صهیونیستی در آمریکا را با چالش جدی مواجه کند.
نتیجهگیری: برخورد نسلها
رئیس لابی «اتحادیه ضد افترا» (ADL) به درستی اشاره کرد که «ما مشکل راست و چپ نداریم، ما با مشکل نسلها روبرو هستیم.» ایالات متحده در حال گذار از یک جامعه متمرکز بر ارزشهای پسا جنگ جهانی دوم به جامعهای است که استعمار و نژادپرستی را در هر شکلی برنمیتابد. اسرائیل که زمانی «پروژه محبوب» لیبرالیسم غربی بود، اکنون برای نسل جدید آمریکا به نماد «ظلم ساختارمند» تبدیل شده است. این تغییر نه یک خطای زودگذر یا هیجان جوانی، بلکه چرخشی تاریخی در قطبنمای اخلاقی و سیاسی غرب است که بازگشتی برای آن متصور نیست.
منبع: فارس