فرش البرز در مسیر شکلگیری برند ملی و حضور پررنگ در بازارهای جهانی

فرش دستباف البرز که این سالها با ترکیب اصالت ایرانی و طراحیهای نو توانسته جایگاهی تازه در بازار داخلی و خارجی پیدا کند اکنون در مسیر تبدیل شدن به یک برند مستقل قرار گرفته است. با فعالیت بیش از ۱۲ هزار بافنده، رشد صادرات تا سطح ۵ و نیم میلیون دلار و آغاز فرآیند رسمی طراحی برند فرش البرز، این استان در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان یکی از قطبهای مهم تولید و صادرات فرش دستباف کشور است.
به گزارش دنیای برند؛ در کارگاههای کوچک و بزرگ استان البرز جایی میان تار و پودهای رنگین و نقشهای اصیل ایرانی، هنری دیرینه جان میگیرد؛ قالیهایی که با دستان هنرمند شمار قابل توجهی بافنده شکل میگیرد و امروز نه تنها زینتبخش خانهها بلکه سفیر فرهنگ و هنر ایرانی در بازارهای جهانی شده است.
فرش ایرانی از دیرباز یکی از شاخصترین نمادهای فرهنگ، هنر و هویت ملی ایران به شمار میرود و در این میان استان البرز در سالهای اخیر توانسته با تکیه بر هنر بافندگان خود، جایگاهی قابل توجه در تولید و صادرات این محصول ارزشمند به دست آورد.
در گوشهوکنار این استان، از کارگاههای خانگی گرفته تا کارگاههای تولیدی، صدای آرام دارهای قالی به گوش میرسد؛ صدایی که حکایت از پیوند هنر، صبر و مهارت دارد؛ قالیهای بافتهشده در البرز با بهرهگیری از نقوش اصیل ایرانی، رنگهای چشمنواز و طراحیهای خلاقانه، جلوهای از زیبایی و اصالت را در تار و پود خود جای دادهاند.
بر اساس آمارهای موجود، حدود ۱۲ هزار نفر در استان البرز در حوزه فرشبافی فعالیت دارند؛ هنرمندانی که با دستان خود طرحهایی ماندگار میآفرینند و نقش مهمی در اقتصاد هنرهای سنتی ایفا میکنند؛ بسیاری از این فعالان در قالب کارگاههای خانگی یا تعاونیهای تولیدی مشغول به کار هستند و بخشی از تولیدات آنان راهی بازارهای خارجی میشود.
کارشناسان حوزه فرش معتقدند آنچه قالی البرز را متمایز میکند، تلفیق نقوش اصیل ایرانی با طراحیهای نو و استفاده از رنگبندیهای چشمنواز است؛ ویژگیهایی که باعث شده این فرشها علاوه بر بازار داخلی در بازارهای صادراتی نیز با استقبال خوبی روبرو شوند.
در سالهای اخیر با نگاه ویژه به توسعه صنایعدستی و هنرهای بومی، صادرات فرش تولیدی استان البرز نیز روندی رو به رشد داشته است و برخی از تولیدات این استان به کشورهای مختلف راه یافتهاند؛ مسیری که نه تنها به معرفی فرهنگ ایرانی کمک میکند بلکه به ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی نیز میانجامد.
فرشبافی برای بخشی از خانوادههای البرزی تنها یک شغل نیست بلکه بخشی از هویت فرهنگی و هنری آنان محسوب میشود؛ هر گره از این قالیها، روایتگر داستانی از ذوق، صبر و عشق به هنر است؛ داستانی که از دل کارگاههای ساده آغاز میشود و گاه به سالنهای نمایش و خانههای دوردست در آن سوی مرزها میرسد.
امروز قالیهای بافتهشده در استان البرز، همچون سفیرانی خاموش، فرهنگ و هنر ایرانی را به جهان معرفی میکنند؛ تار و پودهایی که نهتنها زیبایی میآفرینند بلکه روایتگر اصالت و خلاقیت هنرمندان ایرانی هستند.
البرز دارای ظرفیت مناسب برای معرفی فرش ایرانی
«میرابراهیم صدیق» مدیرکل سرمایهگذاری و اشتغال استانداری البرز در این نشست گفت: فرش البرز یکی از ارزشمندترین جلوههای هنر و فرهنگ کشور است که علاوه بر جایگاه هنری، نقش مهمی در اشتغالزایی، کارآفرینی و توسعه صادرات غیرنفتی دارد.
وی ادامه داد: استان البرز با برخورداری از ظرفیتهای انسانی و هنری گسترده میتواند نقش مؤثری در توسعه مشاغل خانگی و صنعت فرش دستباف ایفا کند و حمایت از تولیدکنندگان، تأمین مالی، آموزش و توسعه بازارهای داخلی و خارجی از اولویتهای این حوزه به شمار میرود.
صدیق بر استفاده از ظرفیت تسهیلات اشتغالزایی، توسعه کارگاههای فرشبافی، ایجاد فرصتهای شغلی جدید و تقویت زیرساختهای مالی برای رونق این صنعت تأکید کرد.
جایگاه ارزشمند فرش در اقتصاد البرز

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان البرز در حاشیه این نمایشگاه با اشاره به جایگاه صنعت فرش در اشتغال و اقتصاد استان گفت: روز بیستم خرداد به عنوان روز ملی گرامیداشت صنعت فرش دستباف در کشور نامگذاری شده و امسال تلاش کردیم به همین مناسبت، نمایشگاهی از ظرفیتهای فرش دستباف استان برگزار کنیم.
«محمد انصاری» افزود: بیش از ۱۲هزار نفر در استان البرز در حوزه فرش دستباف فعالیت دارند و هنر دست خود را به یک فعالیت اقتصادی و تجاری تبدیل کردهاند اما با وجود تلاشهای آنان به دلایل مختلف از جمله محدودیت در دسترسی به بازارهای خارجی، هنوز این هنر ارزشمند به اندازه ظرفیت واقعی خود به ثروت تبدیل نشده است.
وی یکی از مهمترین برنامههای استان را تقویت صادرات فرش دستباف عنوان کرد و گفت: به طور متوسط سالانه حدود یک میلیون دلار صادرات فرش دستباف از استان انجام میشود اما در ۲ سال گذشته با وجود شرایط خاص کشور تلاش کردیم از ظرفیتهای صادراتی بیشتری استفاده کنیم به طوری که مجموع صادرات فرش دستباف استان در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به حدود پنج و نیم میلیون دلار رسید.
مدیرکل صمت البرز اضافه کرد: بخش عمده صادرات فرش دستباف استان به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و کشورهای عربی انجام میشود اما تلاش داریم با ایجاد ارتباط میان بافندگان و کنسرسیومهای بزرگ صادراتی، سهم تولیدکنندگان از ارزش اقتصادی این صنعت افزایش یابد.
انصاری با اشاره به برنامههای استان برای توسعه بازارهای جدید گفت: کشور عمان به عنوان یکی از بازارهای هدف صادراتی شناسایی شده و در این زمینه بازدیدهایی نیز انجام شده است تا از ظرفیت این کشور برای توسعه صادرات فرش دستباف البرز استفاده شود.
وی همچنین از برنامهریزی برای ایجاد برند «فرش البرز» خبر داد و گفت: طراحی اولیه این برند از سال گذشته آغاز شده و پیشبینی میشود نسخه اولیه آن تا پایان امسال رونمایی شود؛ اقدامی که میتواند در معرفی هویت مستقل فرش استان و تقویت بازارهای داخلی و خارجی مؤثر باشد.
🎯 برای اطلاع از جدیدترین تحولات برندها، همراه ما باشید
تلگرام | اینستاگرام | لینکدین
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت البرز با اشاره به نقش مشاغل خانگی در تولید فرش دستباف بیان کرد: بخش قابل توجهی از تولید فرش در قالب مشاغل خانگی انجام میشود و تاکنون برای حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار نفر در این حوزه مجوز مشاغل خانگی صادر شده است.
وی افزود: علاوه بر فعالیتهای خانگی، توسعه کارگاههای متمرکز و غیرمتمرکز نیز در دستور کار قرار دارد و در زمان حاضر هشت تعاونی فعال و نزدیک به ۱۰۰ پروانه بهرهبرداری در حوزه فرش دستباف در استان صادر شده است.
انصاری یکی از مشکلات اصلی قالیبافان را تامین سرمایه در گردش برای خرید مواد اولیه بهویژه نخ عنوان کرد و گفت: سال گذشته با استفاده از ظرفیت تسهیلات تبصرههای قانون بودجه، بیش از ۴۰۰ نفر از فعالان این حوزه به بانکها معرفی شدند که در نهایت ۲۶۴ نفر موفق به دریافت تسهیلات شدند و در مجموع ۳۶ میلیارد تومان تسهیلات در اختیار قالیبافان قرار گرفت.
ساماندهی ۱۰ هزار هنرمند صنایع دستی و بافنده فرش در البرز

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری البرز نیز با تأکید بر نقش مشاغل خانگی در توانمندسازی زنان گفت: مرکز ساماندهی مشاغل خانگی استان تاکنون حدود ۱۰ هزار نفر را در حوزههای مختلف از جمله فرش دستباف ساماندهی کرده است.
«معصومه آقایی» افزود: این مرکز با ارائه خدماتی همچون مشاوره، آموزش، توانمندسازی و برندسازی نقش مهمی در توسعه مشاغل خانگی دارد و ضروری است قرارداد این مجموعه با شهرداری کرج تمدید شود تا فعالیت آن با قدرت ادامه یابد.
وی تأکید کرد: بسیاری از افرادی که در این مرکز فعالیت دارند زنان سرپرست خانوار هستند و حمایت از این مجموعه میتواند به تقویت اقتصاد خانوادهها و افزایش اشتغال در استان کمک کند.
صنایع دستی و فرش البرز نیازمند حمایت

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز نیز در بازدید از نمایشگاه فرش البرز با قدردانی از فعالیت بخش خصوصی گفت: توسعه مشاغل خانگی بدون همکاری همه دستگاهها امکانپذیر نیست و باید همه نهادها در این مسیر همراهی کنند.
«نادر زینالی» با اشاره به وظایف قانونی دستگاهها در حمایت از مشاغل خانگی افزود: بر اساس قوانین موجود از جمله ماده ۱۶ قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار و ماده ۵۵ قانون شهرداریها، دستگاههای اجرایی و شهرداریها موظف به فراهم کردن زیرساختها و بازارچههای لازم برای تولیدکنندگان و فعالان این حوزه هستند.
وی ادامه داد: شرایط اقتصادی پس از جنگ بسیاری از صنایع را تحت تأثیر قرار داده و در برخی واحدها تعدیل نیرو بین پنج تا ۶۰ درصد گزارش شده است در حالی که توسعه مشاغل خانگی میتواند بخشی از این مشکلات را جبران کند.
زینالی خاطرنشان کرد: امروز مرکز ساماندهی مشاغل خانگی البرز توانسته زمینه اشتغال قابل توجهی را فراهم کند و اگر حمایتها افزایش یابد میتوان تعداد شاغلان این حوزه را از ۱۰ هزار نفر به ۳۰ هزار نفر افزایش داد.
معرفی فرش البرز در قالب نمایشگاه

«اقدس چگینی»، مدیرعامل شرکت تعاونی و توسعه مشاغل خانگی استان البرز و از فعالان حوزه فرش نیز با تبریک روز ملی فرش و صنایع دستی گفت: امسال نمایشگاهی به همین مناسبت با همکاری اداره کل صنعت، معدن و تجارت، اداره کار، استانداری و شهرداری کرج برپا شده است.
وی افزود: در این نمایشگاه ۳۰ غرفه شامل تولیدات فرش و صنایع دستی حضور دارند و به طور مستقیم و غیرمستقیم حدود ۳۰۰ نفر در مرکز ساماندهی مشاغل خانگی استان مشغول به کار هستند.
چگینی با اشاره به فعالیت سرگروههای آموزشی در این مرکز بیان کرد: هر سرگروه ماهانه حدود ۲۰ نفر را در حوزههایی مانند آموزش، مشاوره، تولید، برندسازی و توانمندسازی آموزش میدهد.
وی همچنین خواستار همکاری بیشتر دستگاههای اجرایی و تمدید قرارداد بازارچه مشاغل خانگی توسط شهرداری کرج شد و گفت: بسیاری از افراد شاغل در بازارچه مشاغل خانگی استان زنان سرپرست خانوار هستند که معیشت آنان به ادامه فعالیت این مجموعه وابسته است.
منبع: ایرنا