برند خوراک کرمان زیر سایه فست‌فودها؛ غذاهای اصیل از سفره تا منوی رستوران‌ها حذف شدند

غذاهای اصیل کرمان که بخشی از هویت فرهنگی و ظرفیت برند گردشگری این استان به شمار می‌روند، به‌تدریج جای خود را به فست‌فودها داده‌اند؛ روندی که علاوه بر کمرنگ شدن حضور خوراک‌های بومی در منوی رستوران‌ها، فرصت برندسازی و توسعه گردشگری خوراک کرمان را نیز با چالش جدی روبه‌رو کرده است.

به گزارش دنیای برند؛ به یکی از رستوران های نسبتا معروف و شلوغ کرمان دعوت شده بودیم، منوی غذایی که نگاه کردم، تنوع خوبی داشت، از انواع کباب ها و غذاهای ایرانی و فرهنگی داخل منو بود، اما دریغ از یک غذای بومی و سنتی کرمان، حتی از بزقرمه که مشهورترین غذای استان محسوب می شود نیز نام و نشانی نبود.

حذف خوراک‌های کرمان از منوی رستوران و غذای فروشی‌ها

پس از صرف غذا، از مدیر رستوران سوال کردم چرا در منوی رستوران غذاهای بومی و محلی کرمان وجود ندارد؟ در پاسخ گفت: قبلا چند غذای محلی کرمان مثل بزقرمه، کشک بادمجان در منو وجود داشت اما استقبال زیادی نداشتیم و تهیه این خوراکی ها مقرون به صرفه نبود و مجبور شدیم این غذاها را حذف کنیم، البته در تعطیلات نوروز و حضور گردشگران موقتا این غذاها به منو اضافه می شوند.

امروز در خیابان های کرمان که مراکز عمده تهیه و فروش غذا در آنها فعالیت دارند، تابلوهای غذاهای حاضری یا همان فست فودها طی سالهای اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است، با جستجویی که در اینترنت برای یافتن غذای سنتی کرمان کردم تنها یک مرکز تهیه آبگوشت محلی یافت می شد که نشان از وضعیت و جایگاه بسیار ناخوشایند خوراکی های سنتی در کرمان دارد.

غربت غذاهای اصیل کرمانی در خانه

در حالی که استان کرمان غذاهای بسیار متنوع محلی مانند بزقرمه، آبگوشت متنجنه (آبگوشت امام حسینی)، حلیم، قاتق بنه، آش اماچو، چلوگوشت زرندی، زیره پلو و غیره را دارد، هیچ مرکزی برای عرضه انواع غذاهای استان کرمان وجود ندارد و نکته تاسف بار آنجاست که هر روز رستوران ها و مغازه هایی که غذاهای سایر نقاط دیگر کشور را تبلیغ و به فروش می رسانند بیشتر شده و اتفاقا رونق هم دارند.

ناشناخته بودن خوراکی های کرمان نسبت به غذاهای مشهور سایر نقاط کشور برای گردشگران مهمترین ضعف حوزه حوزه خوراک های استان محسوب می شود و اینکه معرفی غذاهای کرمانی در حد چند غذای انگشت شمار باقی مانده است و عمده غذاهای خوشمزه بومی کرمان درست و یا اصلا معرفی نشده اند.

البته با رونق و نفوذ گسترده فضای مجازی وضعیت کمی بهتر شده و فعالان حوزه غذا در استان کرمان توجه بیشتری به خوراکی های کرمان نشان داده اند و چند روز قبل یکی از فعالان مشهور موسیقی کشور که به کرمان دعوت شده بود در فضای مجازی ویدئویی از صرف قاتق بنه کرمان را به نمایش گذاشت و از طعم این خوراکی سنی کرمان بسیار تعریف کرد و این همان نکته ای است که می تواند به شناساندن خوراکی های کرمان بسیار کمک کند.

در مورد شیرینی ها و سوغاتی های کرمان نیز وضعیت کمی بهتر است، اما آنها نیز دایره محدودی دارند، به طور مثال برای وسغات گزینه هایی مانند کلمپه، کماچ سهن و قوتو(قاووت) جزو گزینه های اصلی محسوب می شوند و سایر شیرینی‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته اند.

تصرف ذائقه نسل جدید با فست فودها

هر چند این واقعیت را باید مد نظر قرار دهیم که تغییر نسل و فرهنگ حاکم بر نسل های جدید، کمتر به سمت غذاهای بومی تمایل نشان می دهد و بیشتر به سراغ غذاهای به اصطلاح فست فودی و مدرن و البته با زیان بالا، که با فرهنگ اصیل ما بیگانه هستند رفته است، اما هنوز بسیاری از افراد جامعه نسبت به خوراکی های سنتی و بومی به دیده غذای سالم و مقوی نگاه می کنند که همین می تواند در ترویج این خوراکی ها بسیار موثر باشد.

با توجه به اینکه استان کرمان یکی از مراکز اصلی و مهم تمدنی کشور و دارای بیشترین آثار ثبت شده جهانی و ملی و جاذبه های تاریخی و طبیعی است و گردشگران زیادی به این منطقه سفر می کنند، گردشگری خوراک طی سالهای اخیر بیشتر مورد توجه مسئولان و فعالان این حوزه قرار گرفته است.

برای اطلاع از کم و کیف وضعیت گردشگری خوراک در استان کرمان به سراغ لیلا افشار از فعالان فرهنگی کرمان که دبیری کارگروه گردشگری خوراک استان کرمان را بر عهده دارد، رفتیم که ماحصل آن را در ذیل می‌خوانید.

تنوع محصولات فرصت ارشمند برای تولید خوراکی‌ها

دبیر کارگروه گردشگری خوراک استان کرمان با اشاره به پیشنهاد راه اندازی این کارگروه در سال ۱۴۰۳ گفت: ایده راه اندازی گردشگری را در حاشیه یک برنامه فرهنگی با مسئولان میراث فرهنگی درمیان گذاشتیم که با استقبال همراه شد و فعالیت های خود را آغاز کردیم.

لیلا افشار با اشاره به فعالیت ها و برنامه های کارگروه گردشگری خوراک کرمان بیان کرد: در جشنواره ها و برنامه هایی مانند جشنواره نان و یا رویدا طعم شب چله کرمانی همکاری داشتیم و سعی داریم تا بعضی از غذاها و خوراکی های استان کرمان را ثبت ملی کنیم.

افشار با اشاره به تفاوت های اقلیمی استان کرمان تصریح کرد: ما در شمال و جنوب استان اقلیم و محصولات کشاورزی و محصولات غذایی خاص خود را دارند که بسیار متنوع هستند که همین فرصتی بسیار ارزشمند برای تولید محصولات غذایی و خوراکی های در استان محسوب می شود.

وی تاکید کرد: هدف ما این است که گردشگری که وارد کرمان می شود هم با محصولات غذایی و خوراک های استان کرمان آشنا شود و هم این محصولات را به عنوان سوغاتی با خودش ببرد.

این فعال حوزه فرهنگی کرمان بیان کرد: استان کرمان در طول تاریخ مهاجر پذیر بوده است و تقریبا از همه اقوام ایران در استان حضور دارند و همین موضوع باعث تنوع خوراک در کرمان شده است، حتی زرتشتیان که اقلیت مذهبی در استان کرمان هستند نیز غذاها و محصولات خاص خود را دارند.

ناشناخته بودن، نقطه ضعف غذاهای کرمان

وی خاطر نشان کرد: تنوع غذایی استان کرمان برای سایر نقاط کشور ناشناخته و یا کمتر شناخته شده است و شاید مقصر این وضعیت خود ما هستیم که غذاهای بومی و محلی کرمان را دست و به حد کافی معرفی نکردیم.

افشار با اشاره به تغییر ذائقه غذایی نسل جدید تصریح کرد: نسل امروزی به غذاهای بومی زیاد علاقه ندارد، در حال حاضر شهر کرمان مغازه های فروش غذاهای فوری مثل سوخاری کیلویی فراوان فعالیت دارند، اما یک سفره خانه سنتی با غذاهای محلی وجود ندارد.

وی افزود: آبگوشت مخصوص کرمان که به نام آبگوشت امام حسینی(ع) نیز معرف است بسیار خاص و خوشمزه است که کمتر آبگوشتی در ایران به پای آن می رسد، اما نسل جدید و حتی گردشگران با آن آشنایی ندارند و حتی خیلی ها شله زرد که نوعی دسر بسیار خوشمزه خاص خود اهالی کرمان است را نمی شناسند.

وی با اشاره به فقدان مرکز تخصصی برای معرفی و عرضه خوراک های بومی و سنتی کرمان اظهار کرد: هیچ مرکز تخصصی خوراکی های کرمان وجود ندارد و تنها در برخی رستوران ها تعداد محدودی غذا در کنار سایر غذاها عرضه می شود و این در حالی است که غذاهای استان های دیگر در کرمان مانند میراز قاسمی گیلان و یا کباب بناب اردبیل و کوفته تبریزی زیاد به فروش می رسد.

لزوم برند سازی محصولات غذایی در استان کرمان

وی تاکید کرد: حتی انواع شیرینی های سنتی کرمان نیز با کیفیت بسیار نازل عرضه می شوند که به لحاظ بسته بندی و کیفیت اصلا در حد سوغاتی های اصیل کرمان نیستند و مراکز نظارتی نیز تقریبا نظارتی بر این مراکز ندارند.

وی با اشاره به لزوم برند سازی خوراکی های استان کرمان بیان کرد: البته مراکزی هم هستند که خوراک ها و سوغاتی های کرمان را در بسته بندی های زیبا به فروش می رسانند و حتی به خارج از استان و کشور صادر می کنند.

ورود خوراکی‌های سنتی کرمان به منوی رستوران‌ها

افشار تصریح کرد: در حال حاضر بیش از ۳۰ غذای ثبت ملی در استان کرمان داریم، البته ثبت ملی شدن به تنهایی کافی نیست، بلکه این غذاها و خوراکی ها باید وارد منوی غذایی هتل ها، رستوران ها و اغذیه فروشی ها در استان و کشور شود.

وی گفت: ما استانی هستیم که به لحاظ تنوع کشاورزی در کشور برتر هستیم و می توانیم از محصولاتی نظیر خرما و پسته فروارده های خوراکی مانند شکلات و چیزهای مختلف تولید و عرضه کنیم.

آنچه در پایان باید گفت این است که بخش مهمی از علت کمرنگ شدن غذاهای سنتی در استان کرمان، معرفی نشدن این غذاهای لذیذ و مقوی برای گردشگران و حتی افراد بومی است و تحول در شناسایی و عرضه خوراکی های محلی دیار کریمان باید بیش از پیش توسط مراکز متولی و همچنین فعالان این عرصه به صورت عملی در دستور کار قرار بگیرد.

منبع: ایرنا

منبع