درمان سرطان در صبح میتواند طول عمر را ۲ برابر کند
یک مطالعه بزرگ در بریتانیا نشان میدهد زمان دریافت ایمونوتراپی ممکن است با طول عمر بیماران مبتلا به سرطانهای پیشرفته ارتباط داشته باشد. بر اساس این پژوهش، بیمارانی که بیشتر جلسات درمانی خود را صبح دریافت کرده بودند، در برخی سرطانها تقریباً دو برابر بیشتر از کسانی که عمدتاً بعدازظهر درمان شده بودند، زنده ماندند.
پژوهشگران بیمارستان سرطان کریستی در منچستر، اطلاعات ۲۶۳۱ بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته ریه، ملانوما، کلیه، سر و گردن و سرطان اوروتلیال، از جمله سرطان مثانه، را بررسی کردند. همه این بیماران بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ تحت ایمونوتراپی قرار گرفته بودند.
ایمونوتراپی با تقویت عملکرد سیستم ایمنی به بدن کمک میکند سلولهای سرطانی را بهتر شناسایی و با آنها مقابله کند.

مطالعات کوچکتر پیش از این نیز نشان داده بودند زمان مراجعه برای درمان ممکن است بر نتیجه تأثیر بگذارد، اما منتقدان گفته بودند این یافتهها میتواند تحت تأثیر عوامل دیگری باشد؛ برای مثال ممکن است بیماران ضعیفتر یا بدحالتر نتوانند صبح زود به بیمارستان مراجعه کنند و بیشتر نوبتهای بعدازظهر را بگیرند.
با این حال، پژوهش جدید که بزرگترین مطالعه از این نوع توصیف شده، نشان داده موضوع زمانبندی درمان ارزش بررسی بیشتر را دارد.
پروفسور پل لوریگان، متخصص انکولوژی پزشکی و نویسنده ارشد این مطالعه که در British Journal of Cancer منتشر شده، میگوید مهمترین پیام پژوهش این است که نشانهای وجود دارد که باید جدیتر بررسی شود.

او توضیح میدهد:
یافتههای ما نشان میدهد بیمارانی که ایمونوتراپی را در ساعات ابتدایی روز دریافت میکنند، ممکن است نتایج بهتری نسبت به افرادی داشته باشند که درمانشان در ساعات دیرتری از روز انجام میشود.
با این حال، او تأکید میکند که این مطالعه با بررسی پروندههای درمانی گذشته انجام شده و نمیتوان نتیجه گرفت که تنها زمان درمان علت این تفاوت بوده است.
به گفته لوریگان، یکی از نقاط قوت این تحقیق تعداد بالای بیماران و مشاهده الگویی نسبتاً مشابه در چند نوع مختلف سرطان بوده است.

در این میان، بیشترین تفاوت در میان بیماران مبتلا به ملانوما، یکی از مرگبارترین انواع سرطان پوست، دیده شد.
بیمارانی که داروهای نیولوماب یا پمبرولیزوماب را عمدتاً صبح دریافت کرده بودند، بهطور میانه ۴۳.۱ ماه زنده ماندند. در مقابل، میانه بقای بیمارانی که بیشتر تزریقهای خود را بعدازظهر دریافت کرده بودند ۲۱.۱ ماه، یعنی تقریباً نصف گروه صبح، بود.
میانه بقا (Median Survival) مدتزمانی از تاریخ تشخیص بیماری یا شروع درمان است که در پایان آن، نیمی از بیماران یک گروه هنوز زنده هستند. این شاخص در کارآزماییهای بالینی برای ارزیابی میزان اثربخشی درمان نیز استفاده میشود.

در بیماران مبتلا به سرطان ریه که با آتزولیزوماب یا پمبرولیزوماب درمان میشدند نیز تفاوت قابلتوجهی دیده شد.
میانه بقای گروهی که صبح درمان شده بودند ۲۴.۴ ماه بود، در حالی که این رقم برای بیمارانی که بیشتر جلسات درمانی را بعدازظهر دریافت کرده بودند ۱۱.۸ ماه گزارش شد.
در گروه دیگری از بیماران مبتلا به ملانوما که ترکیبی از ایپیلیموماب و نیولوماب دریافت میکردند، تعداد مرگها در گروه صبح آنقدر کم بود که هنوز امکان محاسبه میانه بقا وجود نداشت. در مقابل، میانه بقا در گروهی که درمان را دیرتر در روز دریافت کرده بودند ۲۲.۴ ماه بود.

تفاوت قابلتوجهی در برخی بیماران مبتلا به سرطان کلیه نیز مشاهده شد. افرادی که ترکیب ایپیلیموماب و نیولوماب را در ساعات ابتدایی روز دریافت کرده بودند، بهطور میانگین ۳۹.۲ ماه زنده ماندند، در حالی که این رقم در گروهی که دیرتر درمان شده بودند ۲۶.۱ ماه بود که اختلافی بیش از یک سال را نشان میدهد.
در مجموع و با در نظر گرفتن همه سرطانهای بررسیشده، میانه بقای بیمارانی که بیشتر درمان خود را صبح دریافت کرده بودند ۲۱.۴ ماه بود. این رقم برای بیمارانی که عمدتاً بعدازظهر درمان شده بودند ۱۳.۱ ماه گزارش شد. در نتیجه، اختلاف کلی حدود هشت ماه بود و متوسط بقای گروه صبح تقریباً ۶۳ درصد بیشتر از گروه بعدازظهر محاسبه شد.

پژوهشگران اکنون قصد دارند بررسی کنند که آیا ریتم شبانهروزی بدن یا همان ساعت زیستی میتواند بر عملکرد سیستم ایمنی و پاسخ به درمان تأثیر بگذارد یا خیر.
یکی از دلایل احتمالی این تفاوت، فعالتر بودن سیستم ایمنی در ساعات ابتدایی روز و حضور بیشتر سلولهای ایمنی در جریان خون است. این وضعیت ممکن است به ساعت داخلی بدن مربوط باشد که سیستم ایمنی را برای مقابله با تهدیدهای احتمالی در طول روز آماده میکند.
داروهای ایمونوتراپی مانع اتصال سلولهای سرطانی به سلولهای T میشوند که بخش مهمی از سیستم ایمنی بدن هستند. به زبان ساده، این داروها کمک میکنند ترمز سیستم ایمنی در برابر سرطان برداشته شود و سلولهای دفاعی دوباره فعالتر با تومور مبارزه کنند.

پژوهشگران احتمال میدهند اگر در ساعات صبح سلولهای T بیشتری در خون در گردش باشند، دریافت ایمونوتراپی در همان زمان بتواند این پاسخ را تقویت کند.
با این حال، دانشمندان بیمارستان کریستی تأکید کردهاند که بیماران نباید بر اساس نتایج این مطالعه زمان نوبتهای درمانی خود را تغییر دهند. آنها توصیه کردهاند بیماران همچنان طبق برنامهای که تیم درمان برایشان تعیین کرده در جلسات حاضر شوند، زیرا هنوز برای نتیجهگیری قطعی درباره تأثیر زمان درمان به تحقیقات بیشتری نیاز است.
منبع: روزیاتو