وحید بهرامیان: تابآوری دیگر برای بقای کسبوکارها کافی نیست
وحید بهرامیان، مدیرعامل ژاکت، در رویداد «ویژن ۲۰۲۶» با تشریح چارچوب «ویژن» برای بازآفرینی کسبوکارها، گفت عصر هوش مصنوعی تنها دورهای برای سریعتر انجام دادن کارهای قبلی نیست و کسبوکارها باید فرایندها، شیوه تصمیمگیری و مزیت رقابتی خود را بازتعریف کنند.
آنچه میخوانید:
به گزارش توسعه برند؛ رویداد «ویژن ۲۰۲۶» با تمرکز بر آینده کسبوکارهای دیجیتال در عصر هوش مصنوعی توسط ژاکت برگزار شد. وحید بهرامیان، مدیرعامل ژاکت، در این رویداد و در سخنرانی خود با موضوع «فریمورک ویژن؛ از تابآوری تا بازآفرینی» به تغییرات بنیادین کسبوکارها در عصر هوش مصنوعی پرداخت و تأکید کرد که تغییر نگاه، پیششرط مواجهه درست با این تحول است.
بهرامیان سخنان خود را با اشاره به تصویری که فضانوردان برای نخستینبار از زمین دیدند آغاز کرد و گفت اتفاق مهم در آن لحظه، اختراع فناوری جدید نبود، بلکه تغییر زاویه نگاه انسان به جهان بود. به گفته او، تحولات بزرگ فناوری نیز زمانی اثر واقعی خود را نشان میدهند که نگاه ما به آنها تغییر کند.
او با مقایسه هوش مصنوعی با اینترنت گفت: «اینترنت زمانی اینترنت امروز شد که نگاه ما به آن تغییر کرد؛ وقتی فهمیدیم بازار، توزیع و کسبوکار میتواند روی بستر آن شکل بگیرد. هوش مصنوعی هم همین قاعده را دارد.»
هوش مصنوعی؛ فراتر از کاهش هزینه
مدیرعامل ژاکت با اشاره به شرایط متغیر اقتصادی، سیاسی و فناوری، گفت کسبوکارها امروز همزمان با چندین تغییر مواجهاند و همین مسئله، مدیریت و تصمیمگیری را دشوارتر کرده است. او تأکید کرد حتی بدون در نظر گرفتن شرایط خاص ایران، هوش مصنوعی بهتنهایی میتواند ساختار کسبوکارها و رقابت را تغییر دهد.
بهرامیان در ادامه به نتایج یک پژوهش مککینزی اشاره کرد و گفت در جامعه آماری این تحقیق، بیش از ۹۰ درصد افراد از هوش مصنوعی استفاده میکردند، ۴۴ درصد توانسته بودند آن را در سازمان خود اجرا کنند و ۳۷ درصد نیز اعلام کرده بودند که از این فناوری برای سازمان خود خروجی سودآور گرفتهاند. با این حال، به گفته او، تنها ۶ درصد در گروه کسبوکارهای «هایپر پرفورمر» قرار گرفتهاند.
او تفاوت این گروه را در میزان بازطراحی فرایندهای سازمانی دانست و گفت کسبوکارهای موفقتر، بخش بسیار بیشتری از فرایندهای خود را با نگاه به هوش مصنوعی از نو طراحی کردهاند.
«تله آنجایی است که کاهش هزینه تبدیل به هدف ما شود و یادمان برود که زمین بازی دارد عوض میشود.» بهرامیان با بیان این جمله تأکید کرد که هدف اصلی استفاده از هوش مصنوعی نباید صرفاً ارزانتر یا سریعتر انجام دادن فعالیتهای فعلی باشد.
رفتار مشتری تغییر کرده است
بهرامیان بخش دیگری از صحبتهای خود را به تغییر رفتار مشتریان اختصاص داد و گفت ورود پاسخهای تولیدشده با هوش مصنوعی به نتایج جستوجو، الگوی استفاده کاربران از موتورهای جستوجو و در نتیجه مفهوم سئو را نیز تغییر داده است.
او به یک بررسی درباره نتایج جستوجو اشاره کرد که بر اساس آن، در شرایطی که خلاصه تولیدشده با هوش مصنوعی در نتایج جستوجو نمایش داده میشود، نرخ کلیک روی نتایج اول از ۱۵ درصد به ۸ درصد کاهش پیدا میکند.
مدیرعامل ژاکت سپس به دادههای یک پرسشنامه داخلی با مشارکت ۱۴۳ مدیر و فعال کسبوکار اشاره کرد. به گفته او، ۹۶ درصد پاسخدهندگان اعلام کردهاند از هوش مصنوعی استفاده میکنند و ۸۰ درصد گفتهاند که بهصورت منظم از آن در فعالیتهای روزانه خود بهره میبرند.
همچنین ۸۰ درصد پاسخدهندگان گفتهاند در صورت نیاز به دریافت اطلاعات یا پاسخ یک پرسش، هوش مصنوعی را بهعنوان اولویت نخست خود انتخاب میکنند.
بهرامیان در ادامه گفت ۶۹ درصد مدیران شرکتکننده در این پرسشنامه معتقدند هوش مصنوعی میتواند هزینههای کسبوکارشان را کاهش دهد، اما تأکید کرد که نگاه کردن به هوش مصنوعی صرفاً از زاویه کاهش هزینه، میتواند کسبوکارها را از تغییرات اساسی بازار غافل کند.
چرا تابآوری دیگر کافی نیست؟
به گفته بهرامیان، در شرایطی که فناوری امکان انجام بسیاری از فعالیتها را برای کسبوکارهای کوچکتر نیز فراهم کرده، رقبای کوچک میتوانند با سرعت بیشتری رشد کنند و به رقبای جدی برای شرکتهای بزرگ تبدیل شوند.
او گفت: «مسئله اصلی این نیست که آدمها از هوش مصنوعی استفاده میکنند یا نه؛ مسئله این است که هوش مصنوعی در سازمان ما چه نقشی بازی میکند.»
از نگاه بهرامیان، کسبوکارها باید به جای استفاده محدود از هوش مصنوعی برای کاهش هزینه یا افزایش سرعت، سیستم سنجش، تصمیمگیری و مزیت رقابتی خود را با این فناوری بازتعریف کنند.
او درباره مفهوم بازآفرینی نیز توضیح داد: «بازآفرینی خرید ابزار جدید نیست؛ بازطراحی فرایندهای کسبوکار است. اضافه کردن یک واحد هوش مصنوعی به سازمان نیست؛ تغییر نحوه تصمیمگیری در کل سازمان است.»
فریمورک ویژن برای بازآفرینی کسبوکار
بهرامیان در ادامه سخنرانی خود، چارچوب «ویژن» را بهعنوان مدلی برای بازآفرینی کسبوکارها معرفی کرد و گفت این چارچوب بر چند محور اصلی استوار است که به مدیران کمک میکند کسبوکار خود را از فاصلهای بیشتر و در عین حال از داخل سازمان بررسی کنند.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
نخستین محور از نگاه او تغییر ارتفاع دید است؛ یعنی مدیر باید هم در جزئیات عملیات حضور داشته باشد و هم بتواند در مقطعی از کسبوکار فاصله بگیرد و از بیرون به بازار، مشتری و زمین بازی خود نگاه کند.
او تأکید کرد رفتار مشتری در حال تغییر است و کسبوکارها باید مرتب بررسی کنند که آیا مشتری هنوز همان مسیر قبلی را برای رسیدن به نیاز خود طی میکند یا نه.
هوش مصنوعی به جای انسان تصمیم نمیگیرد
بهرامیان یکی دیگر از محورهای بازآفرینی را معماری تصمیم عنوان کرد و گفت همه فعالیتهای سازمان را نمیتوان به یک شکل به هوش مصنوعی سپرد.
به گفته او، بخشی از فعالیتهای عملیاتی میتوانند بهصورت کامل یا گسترده به هوش مصنوعی واگذار شوند، اما برخی وظایف همچنان به بازبینی انسانی نیاز دارند؛ بهخصوص فعالیتهایی که با اعتبار، مسئولیت حقوقی یا تصمیمهای حساس کسبوکار مرتبطاند.
او با اشاره به نمونههایی از خدمات هوش مصنوعی در کسبوکارها گفت: «حتی اگر یک کار را صفر تا صد هوش مصنوعی بتواند برای شما انجام دهد، در نهایت مسئولیت نتیجه در سازمان با شما، مدیران و کارشناسان شماست.»
بدون فرایند درست، هوش مصنوعی مشکل را بزرگتر میکند
مدیرعامل ژاکت همچنین بر اهمیت ساختار و فرایندهای سازمانی تأکید کرد و گفت اگر یک سازمان بینظم، بدون تعریف دقیق مسئله و فرایند مشخص، سراغ هوش مصنوعی برود، این فناوری میتواند همان بینظمی را تشدید کند.
او همچنین دانش سازمانی را یکی از عوامل مهم در گرفتن خروجی مناسب از هوش مصنوعی دانست و تجربه ژاکت در این زمینه را مثال زد. به گفته بهرامیان، این شرکت پس از در اختیار گذاشتن ابزارهای حرفهای هوش مصنوعی برای مدیران، متوجه شد صرف دسترسی به ابزار به خروجی مطلوب منجر نمیشود و لازم است مبنای فکری و دانش سازمانی نیز برای استفاده از هوش مصنوعی ایجاد شود.
بازآفرینی یک پروژه یکباره نیست
بهرامیان تأکید کرد بازآفرینی کسبوکار یک پروژه مقطعی نیست که یکبار انجام شود و به پایان برسد. از نگاه او، سازمانها باید در یک چرخه مستمر بازبینی و بازطراحی قرار بگیرند.
او پیشنهاد کرد کسبوکارها در دورههای ۹۰ روزه بررسی کنند که چه چیزی در رفتار مشتری، بازار و رقابت تغییر کرده است، کدام فعالیتها دیگر ضرورتی ندارند، چه فرایندهایی باید بازطراحی شوند و چه تغییراتی باید بهصورت آزمایشی اجرا شوند.
به گفته او، این آزمایشها نیز باید شاخصهای عددی مشخصی داشته باشند تا در پایان هر دوره بتوان میزان موفقیت تغییرات را ارزیابی کرد.
بهرامیان در پایان با تأکید بر اهمیت بازآفرینی مستمر گفت: «آینده متعلق به رهبرانی است که بیشترین شهامت را در بازآفرینی فرایندها و بازآفرینی کسبوکارهایشان دارند.»
او در جمعبندی صحبتهای خود از مدیران خواست به کسبوکارشان وابسته نشوند، بلکه مانند یک همراه همیشگی، آن را مرتب بازبینی و بهتر کنند؛ چرا که در عصر هوش مصنوعی، حفظ جهت حرکت مهمتر از چسبیدن به مسیرهای قدیمی است.