گفتوگو با مدیرعامل الوپیک؛ از رشد ۲۰ برابری تا پردازش روزی ۳۰۰ هزار سفارش
الوپیک در کمتر از سه سال گذشته، پس از پیوستن به گروه گلرنگ و ادغام با زپ، رشد ۲۰ برابری عملیات خود را تجربه کرده است. این شرکت در سه روز پایانی مرداد نیز توانست حدود ۸۰۰ هزار سفارش را پردازش و تحویل دهد؛ رکوردی که ظرفیت عملیاتی آن را به نزدیک ۳۰۰ هزار سفارش در روز رسانده است. بااینحال، رشد سریع در بازار لجستیک فقط به افزایش تعداد سفارشها محدود نمیشود؛ حفظ کیفیت سرویس، توسعه شبکه سفیران و پاسخگویی به تقاضای روبهرشد کسبوکارهای تجارت الکترونیکی، چالشهای مرحله بعدی الوپیک هستند. شهاب افشارکهن، مدیرعامل الوپیک، در گفتوگو با دیجیاتو از نقش گلرنگ و ادغام با زپ در این مسیر، تغییرات عملیاتی و مدیریتی شرکت و برنامههای آن برای توسعه خدمات لجستیکی میگوید.
مشاهده ویدئو در آپارات دیجیاتو
گلرنگ چگونه مسیر رشد الوپیک را تغییر داد؟
الوپیک پیش از پیوستن به گروه گلرنگ نیز یکی از بازیگران شناختهشده بازار حملونقل درونشهری بود؛ اما به گفته مدیرعامل این شرکت، ورود به ساختار گلرنگ نقطهعطفی در مسیر رشد آن محسوب میشود. افشارکهن معتقد است هر دو مجموعه سرمایهگذاری، یعنی سرآوا و گلرنگ، در دورههای مختلف نقش مهمی در توسعه الوپیک داشتهاند؛ بااینحال، جنس اثرگذاری آنها یکسان نبوده است.
او درباره تفاوت این دو دوره میگوید که الوپیک در سالهای ابتدایی فعالیت، با تلاش بنیانگذاران خود توانست بهعنوان یکی از بازیگران اولیه بازار مطرح شود. پس از آن، ورود به گروه گلرنگ به شرکت کمک کرد تا مقیاس عملیات خود را افزایش دهد، ساختار مدیریتی تازهای پیدا کند و از تقاضای موجود در مجموعههای تجارت الکترونیکی این گروه بهره ببرد:
تقاضای کسبوکارهای گروه گلرنگ، ازجمله اکالا، تپسی، تپسیفود و دیگر شرکتهای این مجموعه، به الوپیک امکان داده است تا با سرعت بیشتری رشد کند. البته الوپیک همچنان شرکتی مستقل با استراتژی و مدیریت مستقل است.
از نگاه او، هرچه الوپیک خدمات بهتری به کسبوکارهای گروه ارائه دهد، به حفظ مشتریان آنها کمک میکند و هرچه این کسبوکارها رشد کنند، تقاضای بیشتری برای خدمات لجستیکی ایجاد خواهد شد.
ادغام با زپ؛ از همپوشانی خدمات تا افزایش بهرهوری
ادغام الوپیک و زپ در دیماه ۱۴۰۳، یکی دیگر از اتفاقات مهم در مسیر توسعه این شرکت بود. به گفته افشارکهن، زپ از ابتدا برای ارسالهای هایپرلوکال، بهویژه سفارشهای سوپرمارکتی و رستورانی با شعاع محدود، طراحی شده بود؛ درحالیکه الوپیک بیشتر بر ارسالهای فوری درونشهری با مسافتهای متنوع تمرکز داشت.
این تفاوت در مدل فعالیت، امکان ایجاد همافزایی میان دو شرکت را فراهم کرد. با ادغام، خدمات زپ در کنار سرویسهای الوپیک قرار گرفت و مشتریان به سبد متنوعتری از خدمات دسترسی پیدا کردند.
مدیرعامل الوپیک، افزایش مقیاس، کاهش هزینهها و استفاده بهتر از منابع را از مهمترین نتایج این ادغام میداند. به گفته او، پس از ادغام، برخی جایگاههای سازمانی مشترک در دو شرکت با یکدیگر ترکیب شدند و ساختار عملیاتی بهرهورتری شکل گرفت.
بااینحال، مهمترین مزیت ادغام از نگاه افشارکهن، ایجاد یک شبکه بزرگتر و کارآمدتر از سفیران است. در کسبوکارهای پلتفرمی، اندازه و کیفیت شبکه عرضهکنندگان خدمات اهمیت زیادی دارد؛ چراکه هرچه این شبکه گستردهتر و منسجمتر باشد، امکان پاسخگویی سریعتر به سفارشها و ارائه سرویس بهتر افزایش پیدا میکند.
او معتقد است اگر ادغام انجام نمیشد، الوپیک و زپ ناچار بودند در بخشهایی از بازار با یکدیگر رقابت کنند و بخشی از منابع و تقاضای موجود را از هم بگیرند. ادغام این امکان را فراهم کرد که دو شرکت بهجای رقابت داخلی، در برابر رقبای بزرگتر، بهویژه مجموعه اسنپ، با مقیاس بیشتری فعالیت کنند.
رشد ۲۰ برابری عملیات چگونه اتفاق افتاد؟
رشد حدود ۲۰ برابری عملیات الوپیک نسبت به سال ۱۴۰۲، یکی از مهمترین اعدادی است که مدیرعامل این شرکت به آن اشاره میکند. این رشد، به گفته افشارکهن، نتیجه یک اقدام منفرد نبوده و از مجموعهای از تغییرات مدیریتی، عملیاتی، محصولی و توسعه شبکه سفیران به دست آمده است:
تیم الوپیک در این مدت تلاش کرده از نمونههای موفق و بهترین رویههای صنعت استفاده کند و با ایجاد تغییر در فرایندهای عملیاتی و محصول، بهرهوری جریان ثبت و انجام سفارش را افزایش دهد. در کنار این تغییرات، توسعه شبکه سفیران نقش مهمی در رشد عملیات داشته است.
بازار ارسال درونشهری، به گفته مدیرعامل الوپیک، بازاری رقابتی است که در آن شرکتهایی مانند اسنپباکس، اسنپفود، تپسی و مجموعهای از بازیگران کوچکتر برای جذب سفیران رقابت میکنند. بنابراین، افزایش تعداد سفیران و حفظ آنها، یکی از پیچیدهترین بخشهای توسعه کسبوکار است.
افشارکهن تأکید میکند که الوپیک در این حوزه روی بهبود تجربه سفیران نیز سرمایهگذاری کرده است؛ ازجمله سادهتر کردن استفاده از اپلیکیشن، افزایش درآمد و بهبود بهرهوری فعالیت آنها. به گفته او، سفیران همزمان مشتری و همکار پلتفرم هستند و کیفیت تجربه آنها مستقیماً بر کیفیت خدمات نهایی اثر میگذارد.
رکورد ۸۰۰ هزار سفارش در سه روز؛ آزمون زیرساخت و شبکه سفیران
الوپیک در سه روز پایانی مرداد توانست حدود ۸۰۰ هزار سفارش را تحویل دهد؛ عددی که میانگین نزدیک به ۳۰۰ هزار سفارش در روز را نشان میدهد. این رکورد در شرایطی ثبت شده که بخش قابلتوجهی از سفارشهای الوپیک در دسته سفارشهای فوری یا آندیمند قرار میگیرند؛ سفارشهایی که مشتری انتظار دارد در مدت کوتاهی، گاهی کمتر از ۳۰ دقیقه، تحویل داده شوند.
به گفته مدیرعامل الوپیک، پیچیدگی اصلی در چنین مقیاسی، ایجاد تعادل میان تقاضا و عرضه است. از یک سو، پلتفرم باید بتواند حجم بالای سفارشها را بهسرعت پردازش کند و از سوی دیگر، شبکه سفیران باید ظرفیت کافی برای پاسخگویی به این سفارشها را داشته باشد.
افشارکهن میگوید توسعه شبکه سفیران، بهبود مدل درآمدی آنها و ایجاد تغییر در محصول، ازجمله اقداماتی هستند که برای پاسخگویی به این حجم از تقاضا انجام شدهاند.
در کنار شبکه عملیاتی، زیرساخت فنی نیز اهمیت زیادی دارد. مدیرعامل الوپیک میگوید در یکی از رکوردهای اخیر، حجم عملیات به حدود ۶۰۰ تحویل در دقیقه رسیده است؛ شرایطی که در آن، هزاران کاربر سفارش ثبت میکنند و تعداد زیادی سفیر بهصورت همزمان در حال فعالیت هستند.
به گفته او، الوپیک در سه روز ثبت این رکورد، بدون قطعی یا اختلال جدی به فعالیت خود ادامه داده است. بااینحال، افشارکهن تأکید میکند که توسعه زیرساخت فنی همچنان یکی از حوزههایی است که شرکت باید در سالهای آینده سرمایهگذاری بیشتری روی آن انجام دهد.
رشد بازار لجستیک همپای تجارت الکترونیکی
رشد ۲۰ برابری عملیات الوپیک لزوماً به معنای تصاحب تمام این رشد از رقبای موجود نیست. افشارکهن معتقد است بازار تجارت الکترونیکی و بهتبع آن بازار لجستیک در ایران هنوز ظرفیت رشد قابلتوجهی دارد.
او با اشاره به گزارشهای منتشرشده درباره تجارت الکترونیکی میگوید سهم خرید آنلاین از بازار خردهفروشی ایران همچنان پایینتر از بسیاری از کشورهای توسعهیافته است. به همین دلیل، از نگاه او، بازیگران لجستیکی بهجای تمرکز صرف بر رقابت با یکدیگر، باید به توسعه کل بازار کمک کنند.
مدیرعامل الوپیک معتقد است هرچه خدمات لجستیکی متنوعتر، سریعتر و باکیفیتتر شوند، کاربران بیشتری به استفاده از خدمات آنلاین ترغیب خواهند شد. در این میان، عواملی مانند هزینه سوخت، دشواری جابهجایی در شهرها و افزایش تقاضا برای خرید آنلاین میتوانند به رشد بیشتر خدمات تحویل کمک کنند.
او همچنین میگوید تجارت الکترونیکی و لجستیک رابطهای دوسویه دارند: «رشد تجارت الکترونیکی به افزایش تقاضا برای خدمات لجستیکی منجر میشود و توسعه لجستیک نیز میتواند موانع رشد کسبوکارهای آنلاین را کاهش دهد.»
مرحله بعدی الوپیک؛ تمرکز بر کیفیت سرویس
با وجود رشد چشمگیر تعداد سفارشها، مدیرعامل الوپیک معتقد است این رشد بهتنهایی کافی نیست. او صراحتاً میگوید که نمیتوان ادعا کرد کیفیت خدمات در این دوره همپای رشد عملیات افزایش یافته است؛ چراکه رشد سریع معمولاً مشکلات تازهای در زیرساخت، فرایندها و تجربه مشتری ایجاد میکند.
افشارکهن تأکید میکند که کیفیت خدمات الزاماً افت نکرده، اما هنوز با سطح مطلوب شرکت فاصله دارد. به همین دلیل، اگر سه سال گذشته بیشتر بر رشد عملیاتی، افزایش درآمد و توسعه مقیاس متمرکز بوده، برنامه سه سال آینده تمرکز جدیتر بر کیفیت سرویس خواهد بود.
از نگاه او، رشد بدون کیفیت در بازار رقابتی لجستیک پایدار نیست. اگر مشتری از تجربه دریافت خدمات ناراضی باشد، بهسرعت میتواند به سراغ رقبای دیگر برود. بنابراین، بهبود کیفیت نه یک موضوع جانبی، بلکه پیششرط ادامه رشد الوپیک است.
مدیرعامل الوپیک، تحویل بهموقع مرسوله، افزایش نرخ تکمیل سفارشها و بهبود تجربه پشتیبانی را از مهمترین حوزههای نیازمند اصلاح میداند. به گفته او، مشتری باید بتواند سفارش خود را در زمان وعدهدادهشده دریافت کند و در صورت بروز مشکل نیز تجربه مناسبی از ارتباط با پشتیبانی داشته باشد.
از الوپیک تا الوپست؛ توسعه در زنجیره لجستیک
الوپیک برای توسعه فعالیت خود تنها به بازار ارسالهای درونشهری محدود نمانده است. افشارکهن از توسعه دو خط کسبوکار جدید خبر میدهد که یکی از آنها در قالب محصول «الوپست» وارد مرحله MVP شده است.
این سرویس با همکاری شرکت ملی پست و دیگر ارائهدهندگان خدمات پستی طراحی شده و هدف آن، فراهم کردن امکان ارسال بستههای بینشهری برای مشتریان خرد است. به گفته مدیرعامل الوپیک، فروشگاههای اینستاگرامی و کاربران عادی از مخاطبان اصلی این سرویس هستند؛ درحالیکه مشتریان بزرگتر پیش از این از خدمات سازمانی الوپیک برای ارسالهای بینشهری استفاده میکردند.
الوپیک همچنین در حال توسعه یک خط کسبوکار دیگر در حوزه لجستیک است؛ اما مدیرعامل شرکت تأکید میکند که این سرویس هنوز در مرحله MVP قرار دارد و جزئیات آن در آینده اعلام خواهد شد.
هدف کلی الوپیک، از نگاه افشارکهن، ورود عمیقتر به حوزههایی از لجستیک است که تاکنون سهم محدودی از آنها داشته است؛ از خدمات پستی و کوریری گرفته تا سرویسهای تکمیل سفارش. او میگوید در برخی از این مدلها، الوپیک میتواند بخشی از فرایند را انجام دهد و در ادامه از ظرفیت ارائهدهندگان فعلی استفاده کند.
آینده الوپیک؛ لجستیک بهعنوان موتور رشد کسبوکارها
افشارکهن در توضیح چشمانداز الوپیک میگوید این شرکت میخواهد دامنه خدمات خود را در حوزههای مختلف لجستیک گسترش دهد و به کسبوکارها کمک کند تا لجستیک به مانعی برای رشد آنها تبدیل نشود.
از نگاه او، هزینه و پیچیدگی لجستیک میتواند مستقیماً بر بهای تمامشده کالا و توان توسعه کسبوکارها اثر بگذارد. بنابراین، شرکتهای لجستیکی باید بهجای آنکه صرفاً نقش ارائهدهنده حملونقل داشته باشند، به افزایش بهرهوری زنجیره تأمین کمک کنند.
الوپیک در این مسیر، توسعه خدمات درونشهری، پستی، کوریری و تکمیل سفارش را دنبال میکند؛ اما مدیرعامل شرکت تأکید دارد که مرحله بعدی رشد، تنها با افزایش تعداد سفارشها تعریف نمیشود. بهبود کیفیت، افزایش بهرهوری، توسعه زیرساخت و ساختن تجربه بهتر برای مشتریان و سفیران، بخش مهمتری از آینده الوپیک را تشکیل خواهد داد.
منبع: دیجیاتو
