از پاریس تا گلدکوست؛ شهرهایی که دسترسی به آب را به حق همگانی تبدیل کردند
دسترسی به آب آشامیدنی سالم یکی از حقوق اولیه بشر است و برخی شهرهای پیشرو توانستهاند با اجرای طرحهای نوین، آب لولهکشی را بهصورت رایگان یا بسیار ارزان در اختیار همه شهروندان قرار دهند.
به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و مقرونبهصرفه یکی از چالشهای اساسی شهرهای مدرن است. بر اساس گزارشهای سازمان ملل، بیش از ۲.۱ میلیارد نفر هنوز به آب آشامیدنی ایمن دسترسی ندارند و ۳.۴ میلیارد نفر بدون خدمات بهداشتی مناسب زندگی میکنند. این شکاف ناشی از محدودیتهای فنی و بازتاب ضعف در قوانین، تأمین مالی، زیرساختها و حکمرانی است. در این میان، برخی شهرها با به رسمیت شناختن آب بهعنوان یک حق بشری، طرحهای نوینی برای ارائه آب رایگان یا بسیار ارزان اجرا کردهاند.
نصب ایستگاههای آب آشامیدنی عمومی در خیابانها، پارکها و فضاهای عمومی به شهروندان و بازدیدکنندگان امکان میدهد بهطور رایگان به آب دسترسی داشته باشند. ایجاد شبکهای از کسبوکارهای مشارکتکننده یکی از راهکارهای افزایش دسترسی به آب است که متعهد میشوند بطریهای قابل استفاده مجدد را بهطور رایگان پر کنند. بسیاری شهرها آب لولهکشی را با قیمت بسیار پایین یا بهصورت یارانهای در اختیار خانوارهای کمدرآمد قرار میدهند تا اطمینان حاصل شود که هیچکس بهدلیل ناتوانی مالی از دسترسی به آب محروم نمیشود. استفاده از فناوریهای دیجیتال همچون اپلیکیشنهای موبایل برای شناسایی و دسترسی آسان به نقاط آب رایگان در سراسر شهر میتواند کمیت و کیفیت دسترسی به آب را ارتقا دهد.
راهکارهای افزایش دسترسی به آب آشامیدنی سالم در سطح شهر منجر به کاهش مصرف بطریهای پلاستیکی یکبارمصرف میشود، آلودگی پلاستیکی را کاهش میدهد و به پایداری زیستمحیطی کمک میکند. خانوارها میتوانند بهجای خرید آب بطریشده، از آب لولهکشی باکیفیت استفاده کنند و به این ترتیب در هزینهها صرفهجویی کنند. شهرهای پیشرو با ارائه آب خنک و رایگان در روزهای گرم، از گرمازدگی و کمآبی جلوگیری میکند و تابآوری شهری در برابر تغییرات اقلیمی و امواج گرمایی را ارتقا میدهند.
پاریس؛ شبکه گسترده فوارههای رایگان و هزاران کسبوکار مشارکتکننده
پاریس بهعنوان یکی از پیشگامان اروپایی در زمینه دسترسی رایگان به آب، شبکهای گسترده از فوارههای آب آشامیدنی را در سراسر شهر اجرا کرده است. شرکت عمومی مسئول تولید و توزیع آب در پایتخت فرانسه، اعلام کرده است که بیش از ۱۳۰۰ فواره در خیابانها، میادین، پارکها و باغهای پاریس، آب باکیفیت و رایگان را به همه عابران ارائه میدهند. این شبکه منحصربهفرد با شبکه «اینجا من آب پاریس را انتخاب میکنم» تکمیل میشود که بیش از ۱۵۰۰ کسبوکار مشارکتکننده را شامل میشود و به شهروندان و بازدیدکنندگان امکان میدهد بطریهای قابل استفاده مجدد خود را بهطور رایگان پر کنند.
شبکه فوارههای پاریس شامل فوارههای تاریخی والاس است که از قرن نوزدهم در شهر نصب شدهاند و به نمادی از پاریس تبدیل شدهاند. این فوارهها نهتنها کارایی عملی دارند، بلکه زیباییشناسی شهری را نیز ارتقا میدهند. علاوه بر این، شرکت مسئول نقشه تعاملی دیجیتال را توسعه داده است که به کاربران امکان میدهد نزدیکترین فواره یا کسبوکار مشارکتکننده را به موقعیت خود پیدا کنند. این برنامه مسیرهای دسترسی را از طریق گوگل مپ ارائه میدهد و دسترسی به آب را برای همه آسان کرده است. این ابتکار توانسته است از مصرف صدها هزار بطری پلاستیکی جلوگیری کند. هزاران کسبوکار متعهد شدهاند که بطریهای آب و سایر ظروف قابل استفاده مجدد پاریسیها و بازدیدکنندگان را بهطور رایگان پر کنند. این فرایند نهتنها آلودگی پلاستیکی را کاهش میدهد، بلکه هزینههای دفع زباله را نیز کم میکند.
پاریس توانسته است به یکی از بهترین شهرهای اروپایی از نظر تجهیزات فوارههای آب آشامیدنی عمومی تبدیل شود. آب پاریس برای همه انواع مصرف روزمره، تنها ۰.۰۰۴۲ یورو در هر لیتر هزینه دارد و از اول ژانویه ۲۰۲۶، قیمت کل هر متر مکعب آب ۴.۲۳ یورو شامل مالیات بر ارزش افزوده است.
آب لولهکشی این شهر یکی از باکیفیتترین آبهای جهان است و تحت نظارت دقیق و مستمر قرار دارد. پایش ۲۴ ساعته شامل آزمایشهای میکروبیولوژیکی، فیزیکوشیمیایی و بهداشتی در هر مرحله از تولید و توزیع است: از منبع آب تا شیر مصرفکننده. این آزمایشها توسط شرکت آب پاریس و همچنین آزمایشگاههای مستقل مورد تأیید وزارت بهداشت فرانسه انجام میشوند.
بر اساس آخرین دادههای منتشرشده در آوریل ۲۰۲۶، هیچ گونه باکتری یا میکروارگانیسم مضر در شبکه آب شهر شناسایی نشده است و آب از نظر میکروبیولوژیکی کاملاً ایمن است. سطح نیتراتها ۲۹.۷ میلیگرم در لیتر است که ۵۹ درصد از حد مجاز ۵۰ میلیگرم در لیتر پایینتر است و بسیار ایمن محسوب میشود. آب پاریس دارای ۱۰۴ میلیگرم در لیتر کلسیم است و در دسته «آب با سختی متوسط» طبقهبندی میشود. این سطح از مواد معدنی برای سلامتی مفید است و طعم خوبی به آب میدهد.
تامپا؛ ایستگاههای آبرسانی در مناطق آسیبپذیر گرمایی با کاهش قابلتوجه گرمازدگی
تامپا در ژوئن ۲۰۲۵ تلاش چندبخشی را برای در دسترستر کردن آب آشامیدنی در مناطق آسیبپذیر گرمایی اعلام کرد. بهعنوان بخشی از این مشارکت، تیمهای شهرداری تامپا یک فواره آب آشامیدنی در امتداد خیابان شمالی ۲۲ و خیابان اما در شرق تامپا نصب کردند. ایستگاههای آبرسانی عمومی برای کمک به ایمن نگه داشتن جوامع در طول گرمای شدید ضروری هستند و با ارائه آب آشامیدنی رایگان ۲۴ ساعته، خطر کمآبی، گرمازدگی و سکته گرمایی را کاهش میدهند.
ایستگاههای آبرسانی تامپا در مکانهای کلیدی همچون مناطق پرتردد پیاده، ایستگاههای اتوبوس، پارکها و مراکز محلی نصب شدهاند. هر ایستگاه مجهز به شیرهای آب سرد و فیلترهای پیشرفته است که کیفیت آب را تضمین میکند. این ایستگاهها بهطور خاص در مناطقی نصب شدهاند که ساکنان آنها بهدلیل کمبود درآمد، دسترسی محدود به وسایل نقلیه، یا شرایط سلامتی خاص، در معرض خطر بیشتری برای گرمازدگی قرار دارند. این ابتکار نهتنها دسترسی به آب را تضمین میکند، بلکه عدالت اجتماعی را نیز ارتقا میدهد.
در سال ۲۰۲۵، شهر تامپا گزارش داد که ایستگاههای آبرسانی توانستهاند موارد گرمازدگی را به میزان قابلتوجهی کاهش دهند. این راهکار نهتنها سلامت عمومی را بهبود بخشیده، بلکه هزینههای مراقبتهای بهداشتی را نیز کم کرده است، همچنین ایستگاهها به افراد بیخانمان، کارگران خیابانی و گردشگران که ممکن است به آب بطریشده دسترسی نداشته باشند، امکان میدهد که بهطور رایگان به آب سالم دسترسی داشته باشند. این ابتکار بهویژه در روزهای گرم تابستان حیاتی است که خطر گرمازدگی و کمآبی افزایش مییابد.
علاوه بر ایستگاههای آبرسانی، تامپا برنامههای آموزشی گستردهای را برای ترویج استفاده از آب لولهکشی اجرا کرده است. این برنامهها به شهروندان آموزش میدهند که چگونه علائم گرمازدگی را شناسایی کنند و چگونه از ایستگاههای آبرسانی استفاده کنند. این شهر کمپینهایی را برای تشویق کسبوکارها به مشارکت در شبکه «آب رایگان» اجرا کرده است که متعهد میشوند بطریهای قابل استفاده مجدد را بهطور رایگان پر کنند. تامپا توانسته است به یکی از پیشگامان آمریکایی در زمینه دسترسی رایگان به آب در مناطق آسیبپذیر تبدیل شود.
گلد کوست؛ بیش از ۳۰ ایستگاه آب رایگان در سراسر شهر
گلد کوست در استرالیا از سال ۲۰۲۴ برنامه «شیر آب را انتخاب کن» را اجرا کرده است که تا سال ۲۰۲۶ به بیش از ۳۰ ایستگاه آب رایگان در سراسر شهر رسیده است. این برنامه که توسط شورای شهر گلد کوست مدیریت میشود، به ساکنان و بازدیدکنندگان امکان میدهد که با ظروف قابل استفاده مجدد خود به آب لولهکشی باکیفیت و رایگان دسترسی داشته باشند. این ابتکار نهتنها دسترسی به آب را تضمین میکند، بلکه مصرف بطریهای پلاستیکی یکبارمصرف را نیز کاهش میدهد و سبک زندگی پایدار و دوستدار محیط زیست را ترویج میکند.
ایستگاههای آب گلد کوست در مکانهای کلیدی همچون پارکها، سواحل، مناطق توریستی و مراکز ورزشی نصب شدهاند. هر ایستگاه مجهز به شیرهای آب سرد و دو نازل پرکننده بطری است که پر کردن بطریها را آسان و سریع میکند. این ایستگاهها در مکانهای پرتردد همچون پارک گیاهشناسی بنووا، پارک فدراسیون برودبیچ و بسیاری دیگر نصب شدهاند. شهروندان میتوانند با استفاده از نقشه ملی نزدیکترین ایستگاه آب را به موقعیت خود پیدا کنند.
برنامه شیر آب را انتخاب کن گلد کوست بخشی از ابتکار گستردهتر ملی استرالیا با هدف ترویج استفاده از آب لولهکشی و کاهش مصرف بطریهای پلاستیکی است. این برنامه نهتنها دسترسی به آب را تضمین میکند، بلکه به ساکنان آموزش میدهد که آب لولهکشی گلد کوست یکی از باکیفیتترین آبهای جهان است و نیازی به خرید آب بطریشده نیست. شورای شهر گلد کوست قرار پایش منظم و مستمر کیفیت آب توزیعشده را انجام میدهد که شامل آزمایشهای میکروبیولوژیکی، فیزیکوشیمیایی و بهداشتی در هر مرحله از تولید و توزیع است.
بر اساس آخرین دادههای منتشرشده در اوت ۲۰۲۶، کیفیت آب گلد کوست در تمام پارامترهای اندازهگیریشده مطابق با دستورالعملهای آب آشامیدنی استرالیاست. آب از نظر میکروبیولوژیکی ایمن است و هیچ گونه باکتری یا میکروارگانیسم مضر شناسایی نشده است. تمام ۳۱۴ نمونه آزمایششده برای پارامترهای شیمیایی موفق بودند و هیچ نمونهای شکست نخورده است.
شهر کمپینهایی را برای تشویق کسبوکارها به مشارکت در شبکه «آب رایگان» اجرا کرده است که متعهد میشوند بطریهای قابل استفاده مجدد را بهطور رایگان پر کنند. گلد کوست توانسته است به یکی از پیشگامان استرالیا در زمینه دسترسی رایگان به آب تبدیل شود. تعداد ایستگاههای آب در سراسر شهر همچنان در حال افزایش است. ایستگاههای جدید در پارکها و مسیرهای دوچرخهسواری محبوب نصب میشوند و به جامعه کمک میکنند که در طول مسیر به آب سالم دسترسی داشته باشند.