اقتصاد و فناوری در الکامپ ۱۴۰۵؛ از بازطراحی سرمایهگذاری نوآورانه تا حکمرانی داده و هوش مصنوعی
پنلها و سخنرانیهای روز چهارم الکامپ ۱۴۰۵، چالشهای اصلی اقتصاد فناوریمحور ایران را از زاویهای تازه بررسی کرد؛ فعالان این حوزه ضمن تأکید بر ضرورت عبور از مدلهای سنتی حمایت از استارتاپها، توسعه بازار، تقویت سرمایهگذاری بخش خصوصی، تولید دادههای معتبر و ایجاد زیرساخت برای هوش مصنوعی را پیششرط رشد اقتصاد دیجیتال دانستند.
به گزارش مجله خبری تیتر12؛ روز چهارم نمایشگاه الکامپ ۱۴۰۵ میزبان مجموعهای از پنلهای تخصصی در حوزه اقتصاد دیجیتال، نوآوری، سرمایهگذاری، داده، هوش مصنوعی و گردشگری بود؛ نشستهایی که در آنها فعالان بخش خصوصی و کارشناسان، وضعیت زیستبوم فناوری کشور و مسیرهای پیشروی آن را بررسی کردند.
یکی از محورهای اصلی این نشستها، تغییر ساختار زیستبوم نوآوری و لزوم عبور از مدلهای اولیه شتابدهندهمحور بود. در پنل «نسل بعدی زیستبوم نوآوری؛ چه کسی بازی را میسازد؟»، سخنرانان بر این نکته تأکید کردند که توسعه اقتصاد نوآوری دیگر صرفاً با افزایش تعداد رویدادها، مراکز نوآوری یا شتابدهندهها محقق نمیشود؛ بلکه به بازار واقعی، سرمایه، محصول رقابتپذیر و نقشآفرینی مؤثر بخش خصوصی نیاز دارد.
حسین سجادی نیری، رئیس انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر، کاهش تعداد برخی رویدادها و شتابدهندهها را نشانه شکست اکوسیستم ندانست و گفت در سالهای اخیر، کسبوکارهای بزرگی در کشور شکل گرفتهاند که به شرکتهای چندهمتی تبدیل شده، وارد بازار سرمایه میشوند و خود در جایگاه سرمایهگذار برای کسبوکارهای جدید قرار میگیرند.
او کاهش منابع دولتی را در کوتاهمدت دشوار ارزیابی کرد، اما آن را فرصتی برای کاهش مداخله مستقیم دولت و افزایش سهم بخش خصوصی در تأمین مالی و توسعه کسبوکارهای فناوریمحور دانست. به گفته سجادی نیری، ایران باید بهجای کپیبرداری از مدلهای توسعه نوآوری در کشورهایی مانند کره جنوبی یا عربستان، الگویی متناسب با ظرفیتها و واقعیتهای اقتصادی خود طراحی کند.
علیرضا حاجسعید، مدیرعامل داتوان ونچرز، نیز با تأکید بر اینکه مدل قدیمی «استارتاپ و شتابدهنده» پاسخگوی شرایط امروز نیست، نبود بازار واقعی، محدودیت منابع مالی و فاصله میان محصول و نیاز بازار را از مهمترین موانع رشد استارتاپها دانست. او بر ضرورت اصلاح مدلهای ارزشگذاری کسبوکارها و توجه بیشتر به دارایی فکری، محصول، گردش مالی و خروجی واقعی شرکتها تأکید کرد.
سیدعلی شبیری، مدیر توسعه اکوسیستم صندوق نوآوری و شکوفایی، از تغییر رویکرد این مجموعه از حمایت مالی مستقیم به سمت اکوسیستمسازی، توسعه بازار و حمایت از بازیگران متنوع خبر داد. او گفت توسعه زیستبوم فناوری، به زیرساختهایی مانند سرمایهگذاری، صادرات، پیوند صنعت و دانشگاه و نوآوری اجتماعی نیاز دارد و بدون ایجاد این زیرساختها، الگوگیری از تجربه سایر کشورها نتیجهبخش نخواهد بود.
داده و حکمرانی اطلاعات نیز یکی دیگر از موضوعات کلیدی روز چهارم الکامپ بود. در پنل «حقیقت در ترازوی عدد»، شرکتکنندگان بر این نکته تأکید کردند که اقتصاد دیجیتال ایران هنوز از نبود آمار دقیق و قابل اتکا درباره اندازه بازار، میزان اشتغال، سهم کسبوکارهای آنلاین و خسارتهای ناشی از اختلال اینترنت رنج میبرد.
رامیار قنبری، رئیس انجمن شرکتهای پرداخت الکترونیک و نایبرئیس انجمن کسبوکارهای اینترنتی، نبود داده معتبر را مانعی جدی برای سیاستگذاری و مطالبهگری دانست. او گفت سیاستگذار برای تصمیمگیری در موضوعاتی مانند محدودیت اینترنت یا تنظیمگری پلتفرمها، باید بداند هر تصمیم چه تعداد کسبوکار و چه میزان فعالیت اقتصادی را تحت تأثیر قرار میدهد.
قنبری پیشنهاد داد کمیتهای متشکل از دولت، بخش خصوصی و دانشگاه، مسئولیت جمعآوری، تحلیل و اعتبارسنجی دادههای اقتصاد دیجیتال را بر عهده بگیرد و گزارشهای آن بهصورت سالانه منتشر شود. او معتقد است وجود یک مرجع مورد اعتماد برای داده میتواند به تصمیمگیری دقیقتر، شفافیت بیشتر و کاهش اختلاف بر سر آمارهای اقتصادی منجر شود.
محمدحسین جواهری، مدیرعامل اندیشکده سرو، نیز تأکید کرد اعتبار یک آمار تنها به عدد نهایی وابسته نیست و دادههای مبنا، روش محاسبه و فرایند تحلیل باید بهصورت شفاف قابل بررسی باشند. امیرحسین عسگری، مدیرعامل دیتاک، هم بر اهمیت تحلیل «ردپای دیجیتال» کاربران برای شناسایی تغییرات بازار، رفتار مصرفکنندگان و واکنش جامعه به خدمات و برندها تأکید داشت.
هوش مصنوعی و اثر آن بر صنایع خدماتی، بهویژه گردشگری، دیگر محور این پنلها بود. در نشست «هوش مصنوعی در خدمت توسعه صنعت گردشگری»، فعالان این بخش از ظرفیت فناوری برای پیشبینی تقاضا، قیمتگذاری هوشمند، تحلیل دادههای سفر و شخصیسازی خدمات سخن گفتند.
مصطفی سروی، معاون گردشگری داتوان، هوش مصنوعی را ابزاری برای طراحی تجربه سفر متناسب با سلیقه، نیاز و رفتار هر گردشگر دانست. احسان افسری، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد و کارشناس کسبوکار، نیز استفاده از دادههای سفر را در سه مرحله پیش از سفر، حین سفر و پس از آن ضروری خواند و بر ارزش این دادهها برای مسافران، کسبوکارهای گردشگری و سیاستگذاران تأکید کرد.
با این حال، سخنرانان یادآور شدند که توسعه هوش مصنوعی بدون زیرساختهایی مانند توان پردازشی، سرور، پهنای باند و دسترسی پایدار به اینترنت، به بهرهبرداری کامل از ظرفیت داده و فناوری منجر نخواهد شد. همچنین، ضرورت حفظ نقش انسان، فرهنگ محلی و تجربه واقعی در زنجیره ارزش گردشگری مورد توجه قرار گرفت.
در مجموع، مباحث روز چهارم الکامپ ۱۴۰۵ نشان داد رشد اقتصاد فناوریمحور ایران بیش از هر چیز به تغییر مدل حمایت از نوآوری، ایجاد بازار برای محصولات دانشبنیان، تقویت سرمایهگذاری خصوصی، دسترسی پایدار به زیرساختهای دیجیتال و شکلگیری حکمرانی داده وابسته است؛ مسیری که میتواند فناوری را از یک ابزار صرف، به موتور محرک رشد اقتصادی و توسعه بازارهای جدید تبدیل کند.
