دیجیکالا در سال ۱۴۰۴؛ رشد در دل تورم، تغییر رفتار مشتری و حرکت به فراتر از فروشگاه آنلاین
ارزش کالاهای فروختهشده در دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ به ۹۱.۵ درصد افزایش یافت؛ اما بخش مهمی از این رشد در سالی رخ داد که میانگین قیمت کالاهای فروختهشده در این مجموعه نیز ۷۲ درصد بالا رفت. در کنار رشد ارزش فروش، گزارش سالانه دیجیکالا از تغییر رفتار مشتریان، گسترش خدمات اعتباری، ورود به خردهفروشی فیزیکی و استفاده از هوش مصنوعی خبر میدهد؛ تصویری که نشان میدهد عملکرد این شرکت را نمیتوان فقط با رشد فروش سنجید.
دیجیکالا در پایان سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۵.۳ میلیون کالا روی پلتفرم خود داشته است که در مقایسه با سال ۱۴۰۱ نشان از رشد تقریبا ۵۰ درصدی دارد. این پلتفرم روزانه ۵.۶ میلیون بازدیدکننده و ۴.۴ میلیون جستجو داشته و ظرفیت پردازش روزانه آن به بیش از یک میلیون کالا رسیده است. همچنین ۲ میلیون و ۱۸ هزار و ۳۵۱ نفر در سال ۱۴۰۴ برای نخستین بار از دیجیکالا خرید کردهاند.
این شرکت همچنین سهم خود از کل خردهفروشی ایران را در سال ۱۴۰۴ برابر با ۱.۸ درصد تخمین زده است.
رشد ۹۱.۵ درصدی فروش؛ اما قیمتها هم ۷۲ درصد بالا رفتند
ارزش کالاهای فروختهشده دیجیکالا در سال ۱۴۰۴، طبق گزارش شرکت، ۹۱.۵ درصد رشد کرده است. در همین مدت، میانگین قیمت کالاهای فروختهشده در بخش غیرسوپرمارکتی ۷۲ درصد و در سوپرمارکت ۵۵ درصد افزایش داشته است.
بنابراین فاصله میان رشد ارزش فروش و رشد متوسط قیمتها حدود ۲۰ واحد درصد است. بنابراین نمیتوان تمام رشد ارزش فروش را به افزایش قیمت نسبت داد؛ اما گزارش نیز داده کافی برای محاسبه دقیق رشد واقعی حجم فروش در کل کسبوکار ارائه نمیکند.
این موضوع در برخی دستهها روشنتر دیده میشود. مثلا، فروش تعدادی موبایل در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۱ درصد کاهش داشته، درحالیکه ارزش ریالی فروش موبایل ۳۵ درصد افزایش یافته است. در لپتاپ نیز تعداد فروش ۱۳ درصد پایین آمده، اما ارزش ریالی فروش ۳۲ درصد رشد کرده است.
این اختلاف یکی از مهمترین پیامهای گزارش است که نشان میدهد در بخشی از بازار، دیجیکالا پول بیشتری از فروش کالا به دست آورده، بدون اینکه الزاماً تعداد بیشتری کالا فروخته باشد.
دادههای رفتاری گزارش، تصویر دیگری از سال ۱۴۰۴ ارائه میکنند. جستوجوی کلمه «ارزان» در دیجیکالا ۴۴ درصد افزایش یافته و به ۷۴۵ هزار و ۴۳۷ بار رسیده است. جستوجوی «دست دوم» نیز ۵۱ درصد رشد کرده و «تخفیف» ۳۱ درصد بیشتر جستوجو شده است. این در حالی است که محصول دست دوم در دیجیکالا قرار ندارد.
همزمان، متوسط تعداد کالا در هر سفارش از ۵ کالا در سال ۱۴۰۰ به ۳.۸ کالا در سال ۱۴۰۴ رسیده؛ یعنی حدود ۲۴ درصد کاهش. این اعداد در کنار هم، نشانهای از تغییر رفتار مصرفکنندهاند. اینکه سبد خرید کوچکتر شده و حساسیت به قیمت، تخفیف و کالای دستدوم افزایش یافته است.
اعتبار، از ابزار پرداخت به بخشی از مدل خرید
یکی از مهمترین تغییرات سال ۱۴۰۴، رشد خرید اعتباری است. طبق گزارش، تقریبا از هر ۵ خرید یک خرید از دیجیکالا با اعتبار چهارقسطه بوده است و یک درصد دیگر مربوط به اعتبار یکماهه؛ بنابراین مجموع این دو روش به حدود یکپنجم خریدها میرسد.
دادههای دیجیپی نیز مجموع خرید اعتباری در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۲۱ درصد رشد کرده، تعداد مشتریان خرید اعتباری ۱۲۴ درصد افزایش یافته و اعتبار در دسترس کاربران ۱۹۵ درصد بیشتر شده است.
این اعداد نشان میدهند اعتبار دیگر صرفاً یک قابلیت جانبی در اکوسیستم دیجیکالا نیست؛ بلکه در شرایط کاهش قدرت خرید، به یکی از ابزارهای اصلی حفظ تقاضا تبدیل شده است.
از مارکتپلیس به یک اکوسیستم خردهفروشی
دیجیکالا در ۱۴۰۴ همزمان چند مسیر جدید را توسعه داده است. نخست، برای اولین بار وارد خردهفروشی سوپرمارکتی فیزیکی شد و دو سوپرمارکت در بلوار کاوه و پاسداران راهاندازی کرد. این فروشگاهها بیش از ۸ هزار محصول در ۱۱۳ گروه کالایی دارند.
دوم، هوش مصنوعی را مستقیماً وارد تجربه خرید کرد. «دیا» برای پاسخ به سؤالهای کاربران، جستوجوی توصیفی و تصویری و خلاصهسازی نظرات مشتریان به کار گرفته شد.
سوم، دیجیپی از پرداخت صرف فاصله گرفت و به سمت اعتبار، وام و مدیریت دارایی حرکت کرد. گزارش از رشد ۲۲۱ درصدی خرید اعتباری و افزایش ۱۲۴ درصدی مشتریان این سرویس خبر میدهد.
در نتیجه، تصویری که گزارش ۱۴۰۴ ارائه میدهد، دیگر تصویر یک مارکتپلیس صرف نیست؛ بلکه شرکتی است که تلاش میکند خرید، اعتبار، خدمات پس از فروش، خردهفروشی فیزیکی و ابزارهای هوش مصنوعی را در یک اکوسیستم قرار دهد.
تخفیف؛ ابزار حفظ تقاضا در سال تورمی
دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ بیش از یک میلیون کالا را با تخفیف فروخته است که معادل ۴۱.۵ درصد از کل فروش اعلامشده در گزارش است. متوسط تخفیف دریافتی هر مشتری در هر سفارش نیز ۲۰۶ هزار تومان بوده است.
یک عدد دیگر هم در گزارش جلب توجه میکند. یک کاربر در طول سال مجموعاً ۴۴ میلیارد تومان تخفیف دریافت کرده است. این کاربر یک فروشنده حرفهای حوزه موبایل، لپتاپ و کالاهای دیجیتال بوده که خریدهای عمده انجام داده است. بنابراین این عدد را نباید بهعنوان تخفیف یک سفارش یا یک کالا در نظر گرفت؛ بلکه مجموع تخفیف دریافتی این کاربر در طول سال است.
بلکفرایدی؛ رشد تقاضا در یک نقطه اوج
بلکفرایدی ۱۴۰۴ یکی از نقاط اوج عملکرد عملیاتی دیجیکالا بود. در این کمپین ۱۵.۵ میلیون کالا به ارزش ۱۵ هزار میلیارد تومان فروخته شد و تعداد سفارشها به ۳.۳ میلیون رسید. تعداد کالاهای فروختهشده ۱۱۸ درصد و تعداد خریدها ۱۲۰ درصد نسبت به بلکفرایدی ۱۴۰۳ افزایش داشت.
این اعداد نشان میدهند تخفیف و کمپینهای فروش همچنان میتوانند در شرایط کاهش قدرت خرید، تقاضای قابل توجهی ایجاد کنند؛ هرچند از روی عملکرد بلکفرایدی نمیتوان درباره عملکرد کل سال نتیجهگیری کرد.
گزارش سال بدون دادههای درآمدی و سود
یکی از پرسشهای مهم درباره عملکرد ۱۴۰۴ این است که چرا دیجیکالا با وجود پذیرش در بورس تهران هیچ دادهای از درآمد و سود خود منتشر نکرده است.
طبق این گزارش سالانه، عملکرد دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ را میتوان در سه عدد خلاصه کرد. ۹۱.۵ درصد رشد ارزش کالاهای فروختهشده، ۲ میلیون مشتری جدید و ۲۲۱ درصد رشد خرید اعتباری.
رشدی که با جهش قیمتها رخ داده، تعداد خرید برخی کالاها کاهش یافته، سبد سفارش کوچکتر شده و جستوجوی «ارزان»، «تخفیف» و «دست دوم» بالا رفته است.
منبع: دیجیاتو